ABD Başkanı Donald Trump’ın Kudüs’ü “İsrail’in başkenti” olarak tanıyan kararının ardından Tel Aviv yönetimi Doğu Kudüs’teki işgali pekiştirme yönünde adımlar atıyor.
Şehrin demografisini değiştirmek için yasa dışı Yahudi yerleşim birimlerini sürekli genişleten İsrail, parlamentoda işgal altındaki topraklardan çekilme kararı alınmasını zorlaştıran bir yasa geçirdi.
Buna göre 120 sandalyeli parlamentoda işgal altındaki Doğu Kudüs dahil kutsal şehrin herhangi bir kısmından çekilmeyi onaylamak için en az 80 oy gerekecek.
Knesset’in resmi internet sayfasında yapılan yazılı açıklamada, yeni yasanın aynı zamanda Kudüs’ün sınırlarını yeniden belirleyerek genişletme imkanı sağladığı vurgulandı.
Bu yasadan önce yasal olarak Kudüs’ün belediye sınırlarını değiştirerek işgal altındaki Batı Şeria’ya doğru genişletme imkanı bulunmuyordu.
Koalisyon ortağı olan aşırı sağcı Yahudi Evi partisi milletvekillerinden Şuli Moalem-Refaeli tarafından hazırlanan yasa tasarısının parlamentoda 51’e karşı 64 oyla kabul edildiği belirtildi.
Kudüs’teki yarım asırlık işgal
Doğu Kudüs’ü 5 Haziran 1967’de işgal eden İsrail, 1980’de tek taraflı olarak kentin doğusunu ve batısını “birleşik başkent” ilan etti.
Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi (BGMK), 1980’de kabul ettiği 478 sayılı kararla, İsrail’in ilhak ve başkent ilanını geçersiz saydı.
BMGK kararı çerçevesinde ABD dahil uluslararası toplum, Doğu Kudüs’ün işgal altında olduğunu kabul ediyor. İsrail yönetimini tanıyan tüm ülkelerin büyükelçilikleri, Tel Aviv’de bulunuyor. Hiçbir ülke, Kudüs’ü ya da doğu ve batı bölümlerini başkent olarak kabul etmiyor.
ABD, Trump’ın hamlesiyle Kudüs’ü “İsrail’in başkenti” olarak tanıyan ilk ülke oldu.
Uluslararası toplumun tepkisini çeken Trump yönetimi, bölgenin kaosa sürükleneceği ve İsrail-Arap ihtilafının daha da çözümsüz hale geleceği uyarılarını göz ardı etti.
Filistin yönetiminden sert tepki
Filistin yönetimi, İsrail parlamentosunun, işgal altındaki Doğu Kudüs’ten çekilme kararı alınmasını zorlaştıran yasayı onaylamasına tepki gösterdi.
Filistin Devlet Başkanlığı Sözcüsü Nebil Ebu Rudeyne, yaptığı yazılı açıklamada, “İsrail, bu yasayla siyasi süreci sonlandırdığını resmen ilan etti. Ayrıca dikte politikasını uygulama çalışmalarına fiili olarak başladı” ifadesini kullandı.
Söz konusu adımın, Filistin halkı ile onun “siyasi ve dini kimliğine karşı savaş açmak” anlamı taşıdığını ifade eden Ebu Rudeyne, İsrail’i ABD’nin Kudüs kararından istifade çalışmaları ve bölgedeki tırmanışı devam ettirmemesi konusunda uyardı.
“Barış sürecinin infazı”
Filistin Kurtuluş Örgütü (FKÖ) Genel Sekreteri Saib Ureykat ise İsrail ve ABD’nin Kudüs’e ilişkin yakın zamanda aldığı kararların, barış sürecine dair tüm fırsatları yok ettiğini belirtti.
Ureykat yazılı açıklamasında, ABD’nin Kudüs’ü “İsrail’in başkenti” olarak tanıma kararı ve İsrail parlamentosu Knesset’te son dönemde kabul edilen yasalara işaret ederek, “Bu kararlar, barış fırsatları hakkında verilen idam hükmünün infazıdır. Bu hüküm, bölge hakları aleyhindeki şiddet, aşırılık ve kan dökülmesi sarmalının devam etmesi anlamına geliyor” ifadelerine yer verdi.
