D\u00fcnyadaki para birimlerinin b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu erkek egemenli\u011finin izlerini ta\u015f\u0131rken, T\u00fcrkiye\u2019nin de aralar\u0131nda bulundu\u011fu az say\u0131da \u00fclke, \u00fcst\u00fcnde kad\u0131nlar\u0131n bulundu\u011fu banknotlar\u0131yla fark yarat\u0131yor.
\n<\/p>\n
D\u00fcnyadaki para birimlerinin b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu erkek egemenli\u011finin izlerini ta\u015f\u0131rken, T\u00fcrkiye\u2019nin de aralar\u0131nda bulundu\u011fu az say\u0131da \u00fclke, \u00fcst\u00fcnde kad\u0131nlar\u0131n bulundu\u011fu banknotlar\u0131yla fark yarat\u0131yor.<\/p>\n
D\u00fcnyadaki 167 resmi para biriminde yer alan insan portrelerinin y\u00fczde 90\u2019\u0131ndan fazlas\u0131n\u0131 erkekler olu\u015ftururken, sadece 34 \u00fclke banknotlar\u0131nda kad\u0131n portrelerine yer veriyor.<\/p>\n
Bu \u00fclkeler i\u00e7inde, kad\u0131n-erkek e\u015fitli\u011finin \u00f6nde gelen savunucular\u0131ndan ABD’nin olmamas\u0131 ise dikkati \u00e7ekiyor. D\u00fcnyan\u0131n en \u00e7ok kullan\u0131lan para birimi olan ABD dolarlar\u0131nda resmedilen 40’\u0131 a\u015fk\u0131n ismin aras\u0131nda hi\u00e7 kad\u0131n bulunmuyor.<\/p>\n
ABD dolar\u0131n\u0131 bu konuda yaln\u0131z b\u0131rakmayan di\u011fer \u00e7ok kullan\u0131lan para birimleri ise \u00c7in yeni, Rusya rublesi, Hindistan rupesi, Singapur ve Hong Kong dolarlar\u0131.<\/p>\n
Avustralya dolar\u0131, kad\u0131n-erkek e\u015fitli\u011finin simgesi<\/strong><\/p>\n Buna kar\u015f\u0131l\u0131k, her banknotunun bir taraf\u0131nda erkek, di\u011fer taraf\u0131nda kad\u0131n portresi bulunan Avustralya, para biriminde kad\u0131n-erkek e\u015fitli\u011finin d\u00fcnyadaki tek \u00f6rne\u011fini olu\u015fturuyor.<\/p>\n Banknotlar\u0131nda kad\u0131n temsili y\u00fcksek olan di\u011fer \u00fclkeler ise \u0130sve\u00e7, \u0130svi\u00e7re, Danimarka, \u0130ngiltere, Kanada, \u0130zlanda, Yeni Zelanda, Filipinler, \u0130srail ve Norve\u00e7.<\/p>\n \u0130ngiliz sterlini ve Kanada dolarlar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011funu \u0130ngiltere Krali\u00e7esi 2. Elizabeth s\u00fcslerken, geri kalan \u00fclkelerin banknotlar\u0131nda genellikle sanat\u00e7\u0131 kad\u0131nlar\u0131n portreleri yer al\u0131yor.<\/p>\n \u00d6te yandan, d\u00fcnyan\u0131n en fazla kullan\u0131lan ikinci para birimi avro banknotlar\u0131nda ise sadece Avrupa mimarisinden \u00f6rnekler bulunuyor.<\/p>\n T\u00fcrkiye de 34 \u00fclke aras\u0131nda<\/strong><\/p>\n T\u00fcrkiye’yle birlikte Arjantin, Brezilya, \u00c7ek Cumhuriyeti, Dominik Cumhuriyeti, Etiyopya, Gambiya, Gine, G\u00fcrcistan, Kolombia, Komoros, Kosta Rika, Haiti, Liberya, Japonya, Jamaika, G\u00fcney Kore, Malavi, Meksika, Peru, Ukrayna, Transdinyester ve Venezuela en az bir banknotunda kad\u0131n portresine yer veren di\u011fer \u00fclkeleri olu\u015fturuyor.<\/p>\n T\u00fcrk liras\u0131n\u0131n 34 \u00fclkelik bu listeye girmesini sa\u011flayan kad\u0131n ise T\u00fcrk edebiyat\u0131 ve \u0130slam co\u011frafyas\u0131n\u0131n ilk kad\u0131n romanc\u0131s\u0131 Fatma Aliye Topuz.<\/p>\n Topuz’un portresi, 2009’dan bu yana elli liral\u0131k banknotlar\u0131n arka y\u00fcz\u00fcnde yer al\u0131rken, T\u00fcrkiye para biriminde kad\u0131n portresi kullanan tek M\u00fcsl\u00fcman \u00fclke olmas\u0131yla da dikkati \u00e7ekiyor.<\/p>\n ABD’de “20’lik banknotlara kad\u0131n y\u00fcz\u00fc” kampanyas\u0131<\/strong><\/p>\n Kad\u0131nlar\u0131n banknotlarda temsil edilmemesi, hayat\u0131n di\u011fer alanlar\u0131nda g\u00f6r\u00fclen erkek egemenli\u011finin para birimlerine de yans\u0131d\u0131\u011f\u0131 ele\u015ftirilerine neden olurken, bu durum ABD’de y\u00fczbinlerce ki\u015finin kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir kampanyayla protesto ediliyor.<\/p>\n \u00dclke n\u00fcfusunun yar\u0131s\u0131ndan fazlas\u0131n\u0131 olu\u015fturan Amerikal\u0131 kad\u0131nlar, “20’lik banknotlara kad\u0131n y\u00fcz\u00fc” adl\u0131 kampanyayla, banknotlardaki erkek h\u00fckm\u00fcne son vermeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.<\/p>\n ABD’nin yedinci ba\u015fkan\u0131 Andrew Jackson’\u0131n portresinin bulundu\u011fu 20 banknotlara, 2020 y\u0131l\u0131ndan itibaren \u00fclke tarihinde \u00f6nemli rol oynayan bir kad\u0131n\u0131n ge\u00e7mesini talep eden aktivistler, bu ismi belirlemek i\u00e7in 15 aday\u0131n yer ald\u0131\u011f\u0131 bir anket d\u00fczenlemi\u015fti.<\/p>\n Bir milyonu a\u015fk\u0131n ki\u015finin oy kulland\u0131\u011f\u0131 anketin \u00f6nceki g\u00fcnlerde a\u00e7\u0131klanan sonu\u00e7lar\u0131na g\u00f6re, ABD’de k\u00f6lelik kar\u015f\u0131t\u0131 olu\u015fumun simgesi olan Afrikal\u0131 Amerikal\u0131 Harriet Tubman 600 binin \u00fcst\u00fcnde oy alarak birinci se\u00e7ildi.<\/p>\n “Kad\u0131nlar\u0131n temsil edilmemesi garip”<\/strong><\/p>\n Anket sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 ve taleplerini, ABD Ba\u015fkan\u0131 Barack Obama’ya ileten kampanya organizat\u00f6r\u00fc Barbara Howard, AA muhabirinin konuya ili\u015fkin sorular\u0131n\u0131 yan\u0131tlad\u0131.<\/p>\n Howard, Amerikan tarihine, edebiyat\u0131na ve siyasetine y\u00f6n veren kad\u0131nlara banknotlarda hi\u00e7 yer verilmemesini ele\u015ftirirken, “Banknotlar\u0131n \u00fcst\u00fcnde kimlerin olaca\u011f\u0131na yakla\u015f\u0131k y\u00fcz y\u0131l \u00f6nce karar veren bir grup erkek, kendi aralar\u0131ndan isimleri se\u00e7ti. ABD n\u00fcfusunun yar\u0131s\u0131ndan fazlas\u0131n\u0131 olu\u015fturan ve \u00fclkeye b\u00fcy\u00fck katk\u0131lar sa\u011flayan kad\u0131nlar\u0131n banknotlarda temsil edilmemesi ger\u00e7ekten garip bir durum” \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n Kampanya \u00e7er\u00e7evesinde haz\u0131rlanan anketteki adaylar\u0131n, toplum \u00fczerindeki etkileri ve hedeflerine ula\u015fmak i\u00e7in m\u00fccadele ettikleri zorluklar g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131narak belirlendi\u011fini anlatan Howard, k\u00f6leli\u011fin bitmesi ve kad\u0131nlara oy hakk\u0131 verilmesi ad\u0131na b\u00fcy\u00fck \u00e7aba harcayan kad\u0131n haklar\u0131 savunucusu Tubman’\u0131n birinci olarak se\u00e7ilmesinin anlaml\u0131 bir sonu\u00e7 oldu\u011funa i\u015faret etti. <\/p>\n Howard, bu noktada “Beyaz olmayan ki\u015filere ve kad\u0131nlara y\u00f6nelik ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131n bug\u00fcn hala devam etti\u011fini g\u00f6z \u00f6n\u00fcne ald\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, onlara haklar\u0131n\u0131 teslim ederek bu sorunlara neden olan kal\u0131plar\u0131 silebilece\u011fimizi umuyoruz” dedi.<\/p>\n 2020’nin Amerikal\u0131 kad\u0131nlar\u0131n oy hakk\u0131 kazanmas\u0131n\u0131n 100. y\u0131l d\u00f6n\u00fcm\u00fc olaca\u011f\u0131n\u0131 ifade eden Barbara Howard, s\u00f6zlerini “1920, Amerikal\u0131 kad\u0131nlar i\u00e7in bir d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131yd\u0131. Biz, 2020 y\u0131l\u0131n\u0131n da kad\u0131nlar i\u00e7in \u00f6nemli bir y\u0131l olaca\u011f\u0131 konusunda iyimseriz” diyerek tamamlad\u0131.<\/p>\n “Obama ve Clinton, kampanyay\u0131 destekliyor”<\/strong><\/p>\n ABD Ba\u015fkan\u0131 Barack Obama’n\u0131n \u201c20’lik banknotlara kad\u0131n y\u00fcz\u00fc\u201d kampanyas\u0131n\u0131 destekleyen a\u00e7\u0131klamalar\u0131, Howard’\u0131n iyimserli\u011finin dayan\u0131ks\u0131z olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor.<\/p>\n Obama, 9 ya\u015f\u0131ndaki Amerikal\u0131 bir k\u0131z \u00e7ocu\u011funun kendisine yazd\u0131\u011f\u0131 mektupta banknotlara kad\u0131n resimlerinin bas\u0131lmas\u0131 \u00f6nerisinde bulundu\u011funu anlat\u0131rken, “Bence bu harika bir fikir” de\u011ferlendirmesini yapm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n Demokratlar\u0131n 2016 ba\u015fkanl\u0131k se\u00e7imi i\u00e7in aday aday\u0131 Hillary Clinton da ad\u0131 ge\u00e7en kampanyay\u0131 ve Harriet Tubman’\u0131 destekliyor.<\/p>\n Clinton, kampanya kapsam\u0131nda yap\u0131lan anket sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n ard\u0131ndan, \u201cHarriet Tubman, 20 dolarl\u0131k banknotlardaki ilk kad\u0131n olabilir. M\u00fcthi\u015f, kesinlikle hakedilmi\u015f ve tam zaman\u0131nda bir geli\u015fme\u201d g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc payla\u015fm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n Bununla birlikte, Amerikal\u0131lar\u0131n da kampanyaya b\u00fcy\u00fck bir ilgi g\u00f6sterdi\u011fi g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Kampanyan\u0131n web sitesi “www.womenon20s.org”daki bilgilere g\u00f6re, siteyi \u015fimdiye kadar 9 milyonu a\u015fk\u0131n ki\u015fi ziyaret ederken, 1 milyonu a\u015fk\u0131n ki\u015fi de yap\u0131lan ankette oy kulland\u0131. Ayr\u0131ca, kampanyan\u0131n facebook ve twitter gibi sosyal payla\u015f\u0131m sitelerinde on binlerce takip\u00e7isi bulunuyor.<\/p>\n Sonu\u00e7 olarak, Amerikan halk\u0131 ve siyaset\u00e7ilerinin deste\u011fi, ABD’nin birka\u00e7 y\u0131l i\u00e7inde banknotlar\u0131nda kad\u0131n resimleri bulunan \u00fclkeler aras\u0131na girebilece\u011fine i\u015faret ediyor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" D\u00fcnyadaki para birimlerinin b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu erkek egemenli\u011finin izlerini ta\u015f\u0131rken, T\u00fcrkiye\u2019nin de aralar\u0131nda bulundu\u011fu az say\u0131da \u00fclke, \u00fcst\u00fcnde kad\u0131nlar\u0131n bulundu\u011fu banknotlar\u0131yla fark yarat\u0131yor.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"coauthors":[],"class_list":["post-3248","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-danimarka"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.nordicturk.com\/arsiv\/20122025\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3248","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.nordicturk.com\/arsiv\/20122025\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.nordicturk.com\/arsiv\/20122025\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nordicturk.com\/arsiv\/20122025\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nordicturk.com\/arsiv\/20122025\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3248"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.nordicturk.com\/arsiv\/20122025\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3248\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.nordicturk.com\/arsiv\/20122025\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3248"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nordicturk.com\/arsiv\/20122025\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3248"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nordicturk.com\/arsiv\/20122025\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3248"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nordicturk.com\/arsiv\/20122025\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=3248"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}