T\u00fcrkiye \u00e7ok partili hayata ge\u00e7ti\u011fi g\u00fcnden bu yana, en k\u0131sas\u0131 2 ay en uzunu ise 3,5 y\u0131l s\u00fcren koalisyon h\u00fck\u00fcmetleri deneyimi ya\u015fad\u0131.
\n<\/p>\n
T\u00fcrkiye \u00e7ok partili hayata ge\u00e7ti\u011fi g\u00fcnden bu yana, en k\u0131sas\u0131 2 ay en uzunu ise 3,5 y\u0131l s\u00fcren koalisyon h\u00fck\u00fcmetleri deneyimi ya\u015fad\u0131.<\/p>\n
T\u00fcrkiye’de, 30 Ekim 1923 tarihinden bu yana 62 h\u00fck\u00fcmet g\u00f6rev yapt\u0131. Bu h\u00fck\u00fcmetler aras\u0131nda iki ya da daha fazla say\u0131da partinin kat\u0131l\u0131m\u0131yla olu\u015fan koalisyon h\u00fck\u00fcmetleri de yer ald\u0131. Ayr\u0131ca T\u00fcrkiye, siyasi tarihinde ge\u00e7ici h\u00fck\u00fcmetler, partiler\u00fcst\u00fc ve az\u0131nl\u0131k h\u00fck\u00fcmetleri deneyimi de ya\u015fad\u0131.<\/p>\n
Koalisyon deneyimlerinde, iki ya da daha fazla partinin, ileride kar\u015f\u0131la\u015faca\u011f\u0131 anla\u015fmazl\u0131klar\u0131 da gidermek amac\u0131yla, koalisyon protokol\u00fc yap\u0131ld\u0131.<\/p>\n
Koalisyon h\u00fck\u00fcmetleri, s\u00f6z konusu protokol\u00fcn ard\u0131ndan k\u0131sa s\u00fcrede h\u00fck\u00fcmet program\u0131 haz\u0131rlan\u0131p kabine listesinin a\u00e7\u0131klanmas\u0131ndan sonra g\u00fcvenoyu alarak g\u00f6reve ba\u015flad\u0131.<\/p>\n
Koalisyonlar; h\u00fck\u00fcmet i\u00e7i anla\u015fmazl\u0131klar nedeniyle partilerden birinin \u00e7ekilmesi, ba\u015fbakan\u0131n istifas\u0131, koalisyon s\u00fcreci i\u00e7inde ger\u00e7ekle\u015fen se\u00e7imler nedeniyle partilerin temsil oran\u0131n\u0131n d\u00fc\u015fmesi gibi nedenlerden dolay\u0131 sona erdi.<\/p>\n
En uzun s\u00fcre 3,5 y\u0131l<\/strong><\/p>\n \u0130lk koalisyon h\u00fck\u00fcmetini, 20 Kas\u0131m 1961 tarihinde Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) ve Adalet Partisi (AP) milletvekilleri olu\u015fturdu. Bu koalisyonun \u00f6mr\u00fc yakla\u015f\u0131k 7 ay s\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n \u0130kinci koalisyon h\u00fck\u00fcmeti ise 25 Haziran 1962’de, CHP, Yeni T\u00fcrkiye Partisi (YTP), Cumhuriyet\u00e7i K\u00f6yl\u00fc Millet Partisi (CKPM) ve ba\u011f\u0131ms\u0131z milletvekilleri aras\u0131nda kuruldu. Bu h\u00fck\u00fcmet, 25 Aral\u0131k 1963 y\u0131l\u0131na kadar g\u00f6revde kald\u0131.<\/p>\n Bir sonraki koalisyon h\u00fck\u00fcmeti, 25 Aral\u0131k 1963’te CHP milletvekilleri ile ba\u011f\u0131ms\u0131z milletvekillerinin kat\u0131l\u0131m\u0131yla olu\u015fturuldu. H\u00fck\u00fcmet yakla\u015f\u0131k 14 ay g\u00f6rev yapt\u0131.<\/p>\n Daha sonra 20 \u015eubat 1965 tarihinde AP-YTP-CKMP-MP koalisyonu kuruldu. Koalisyon 8 ay g\u00f6revde kald\u0131.<\/p>\n T\u00fcrkiye’deki di\u011fer bir koalisyon h\u00fck\u00fcmeti de 1974 y\u0131l\u0131nda CHP ile Milli Selamet Partisi (MSP) aras\u0131nda kuruldu ve yakla\u015f\u0131k 2 y\u0131l g\u00f6revde kald\u0131.<\/p>\n Adalet Partisi (AP), Milli Selamet Partisi (MSP), Milliyet\u00e7i Hareket Partisi (MHP) Cumhuriyet\u00e7i G\u00fcven Partisi (CGP) ise 1975 y\u0131l\u0131nda koalisyon h\u00fck\u00fcmeti kurdu. H\u00fck\u00fcmetin \u00f6mr\u00fc 27 ay s\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n Di\u011fer bir koalisyon, 21 Temmuz 1977 y\u0131l\u0131nda AP, MSP ve MHP milletvekillerinden olu\u015ftu. H\u00fck\u00fcmet, 5 Ocak 1978 tarihine kadar, 6 ay g\u00f6rev yapt\u0131.<\/p>\n CHP’nin 1978’de ba\u011f\u0131ms\u0131z milletvekilleriyle olu\u015fturdu\u011fu h\u00fck\u00fcmetin g\u00f6rev s\u00fcresi yakla\u015f\u0131k 2 y\u0131l s\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n Bir ba\u015fka koalisyon h\u00fck\u00fcmeti de 20 Kas\u0131m 1991 tarihinde, DYP ile SHP aras\u0131nda kuruldu. H\u00fck\u00fcmet, 16 May\u0131s 1993 tarihine kadar, 18 ay g\u00f6revde kald\u0131.<\/p>\n DYP ve SHP, 1993 y\u0131l\u0131nda yeniden koalisyon h\u00fck\u00fcmeti olu\u015fturdu. H\u00fck\u00fcmet bu kez 28 ay \u00fclkeyi y\u00f6netti.<\/p>\n DYP, 1995 y\u0131l\u0131nda ise CHP ile koalisyon h\u00fck\u00fcmeti kurdu. H\u00fck\u00fcmetin \u00f6mr\u00fc 4 ay s\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n Anavatan Partisi (ANAP) ile DYP’nin 1996 y\u0131l\u0131nda kurdu\u011fu koalisyon h\u00fck\u00fcmetinin g\u00f6rev s\u00fcresi 3 ay s\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n Ard\u0131ndan Refah Partisi ile DYP aras\u0131nda koalisyon kuruldu. Bu h\u00fck\u00fcmet de 1 y\u0131l g\u00f6revde kald\u0131.<\/p>\n \u00dclkede 30 Haziran 1997 tarihinde kurulan koalisyon h\u00fck\u00fcmeti ise ANAP-DSP-Demokrat T\u00fcrkiye Partisi (DTP) milletvekillerinden olu\u015ftu. Bu h\u00fck\u00fcmetin \u00f6mr\u00fc de yakla\u015f\u0131k 18 ay oldu.<\/p>\n DSP-MHP-ANAP koalisyon h\u00fck\u00fcmeti ise 28 May\u0131s 1999 tarihinde kuruldu, 18 Kas\u0131m 2002 y\u0131l\u0131na kadar, 3,5 y\u0131l g\u00f6revde kald\u0131.<\/p>\n Necmettin Erbakan’\u0131n ba\u015f\u0131ndaki RP-DYP H\u00fck\u00fcmeti, 28 \u015eubat s\u00fcrecinde, iki partinin yapt\u0131\u011f\u0131 koalisyon protokol\u00fc \u00e7er\u00e7evesinde g\u00f6revi, DYP Genel Ba\u015fkan\u0131 Tansu \u00c7iller’e devretmek \u00fczere istifas\u0131n\u0131 Cumhurba\u015fkan\u0131 S\u00fcleyman Demirel’e verdi. Ancak Demirel, h\u00fck\u00fcmeti kurmak i\u00e7in \u00c7iller yerine ANAP Genel Ba\u015fkan\u0131 Mesut Y\u0131lmaz’\u0131 g\u00f6revlendirdi.<\/p>\n T\u00fcrkiye \u00e7ok partili hayata ge\u00e7ti\u011fi g\u00fcnden bu yana, en k\u0131sas\u0131 2 ay en uzunu ise 3,5 y\u0131l s\u00fcren koalisyon h\u00fck\u00fcmetleri deneyimi ya\u015fad\u0131.<\/p>\n H\u00fck\u00fcmetin kurulma s\u00fcreci<\/strong><\/p>\n Anayasa uyar\u0131nca Cumhurba\u015fkan\u0131 Recep Tayyip Erdo\u011fan’\u0131n, Meclis’te en fazla sandalyeye sahip parti olan AK Parti’nin Genel Ba\u015fkan\u0131 Ahmet Davuto\u011flu’na 63. H\u00fck\u00fcmeti kurma yetkisi vermesinin ard\u0131ndan, yeni h\u00fck\u00fcmetin 45 g\u00fcn i\u00e7inde kurmas\u0131 gerekiyor. Davuto\u011flu, partisinin se\u00e7imlerde 276 milletvekiline ula\u015famamas\u0131 nedeniyle, yeni h\u00fck\u00fcmeti kurmak i\u00e7in di\u011fer \u00fc\u00e7 siyasi parti ile g\u00f6r\u00fc\u015fmeler yapacak. Davuto\u011flu, h\u00fck\u00fcmeti kuramazsa Cumhurba\u015fkan\u0131 yeni g\u00f6revlendirme yapabilecek.<\/p>\n Bakanlar Kurulu’nun g\u00fcvenoyu alamamas\u0131 veya g\u00fcvensizlik oyu ile d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmesi hallerinde 45 g\u00fcn i\u00e7inde, yeni Bakanlar Kurulu kurulamad\u0131\u011f\u0131 ya da kuruldu\u011fu halde g\u00fcvenoyu alamad\u0131\u011f\u0131 takdirde, Cumhurba\u015fkan\u0131 TBMM Ba\u015fkan\u0131’na dan\u0131\u015farak se\u00e7imlerin yenilenmesine karar verebilecek.<\/p>\n Anayasa’ya g\u00f6re se\u00e7imlerin yenilenmesine karar verildi\u011finde Bakanlar Kurulu \u00e7ekilecek ve Cumhurba\u015fkan\u0131, ge\u00e7ici Bakanlar Kurulu’nu kurmak \u00fczere bir Ba\u015fbakan atayacak. Ge\u00e7ici Bakanlar Kurulu’na, Adalet, \u0130\u00e7i\u015fleri ve Ula\u015ft\u0131rma bakanlar\u0131n\u0131n, TBMM’deki veya Meclis d\u0131\u015f\u0131ndaki ba\u011f\u0131ms\u0131zlardan olmak \u00fczere, siyasi parti gruplar\u0131ndan oranlar\u0131na g\u00f6re al\u0131nmas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Siyasi parti gruplar\u0131ndan al\u0131nacak \u00fcye say\u0131s\u0131n\u0131 TBMM Ba\u015fkan\u0131 tespit ederek Ba\u015fbakan’a bildirecek. Teklif edilen bakanl\u0131\u011f\u0131 kabul etmeyen veya sonradan \u00e7ekilen partililer yerine, TBMM i\u00e7inden veya d\u0131\u015f\u0131ndan ba\u011f\u0131ms\u0131zlar atanacak. Ge\u00e7ici Bakanlar Kurulu, yenilenme karar\u0131n\u0131n Resmi Gazete’de ilan\u0131ndan itibaren 5 g\u00fcn i\u00e7inde kurulacak. Ge\u00e7ici Bakanlar Kurulu i\u00e7in g\u00fcvenoyu aranmayacak. Ge\u00e7ici Bakanlar Kurulu, se\u00e7im s\u00fcresince ve yeni Meclis toplan\u0131ncaya kadar g\u00f6rev yapacak.<\/p>\n Cumhurba\u015fkan\u0131 taraf\u0131ndan h\u00fck\u00fcmeti kurmakla g\u00f6revlendirilen milletvekilinin, 45 g\u00fcn i\u00e7inde yeni olu\u015fturaca\u011f\u0131 kabine \u00fcyelerini Cumhurba\u015fkan\u0131’na sunmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan belirlenecek bir g\u00fcnde TBMM Genel Kurulu’nda, olu\u015fturulan h\u00fck\u00fcmet i\u00e7in g\u00fcvenoyu aranacak. G\u00fcven oylamas\u0131 a\u00e7\u0131k oyla yap\u0131l\u0131yor. Ba\u015fkanl\u0131k; 276 milletvekili g\u00fcvensizlik oyu kulland\u0131\u011f\u0131 takdirde Bakanlar Kurulu’na g\u00fcvensizlik oyu verildi\u011fini, aksi takdirde Bakanlar Kurulu’nun g\u00fcvenoyu ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildiriyor.<\/p>\n Bakanlar Kurulu’nun program\u0131, Bakanlar Kurulu listesinin Cumhurba\u015fkan\u0131’nca onayland\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnden itibaren en ge\u00e7 bir hafta i\u00e7inde g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclecek. Program\u0131n okunmas\u0131ndan iki tam g\u00fcn ge\u00e7tikten sonra Bakanlar Kurulu program\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclecek, g\u00f6r\u00fc\u015fmelerin bitiminden bir tam g\u00fcn ge\u00e7tikten sonra g\u00fcvenoylamas\u0131 yap\u0131lacak.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" T\u00fcrkiye \u00e7ok partili hayata ge\u00e7ti\u011fi g\u00fcnden bu yana, en k\u0131sas\u0131 2 ay en uzunu ise 3,5 y\u0131l s\u00fcren koalisyon h\u00fck\u00fcmetleri deneyimi ya\u015fad\u0131.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":3337,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[],"coauthors":[],"class_list":["post-3338","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-turkiye"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.nordicturk.com\/arsiv\/20122025\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3338","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.nordicturk.com\/arsiv\/20122025\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.nordicturk.com\/arsiv\/20122025\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nordicturk.com\/arsiv\/20122025\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nordicturk.com\/arsiv\/20122025\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3338"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.nordicturk.com\/arsiv\/20122025\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3338\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nordicturk.com\/arsiv\/20122025\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3337"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.nordicturk.com\/arsiv\/20122025\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3338"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nordicturk.com\/arsiv\/20122025\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3338"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nordicturk.com\/arsiv\/20122025\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3338"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nordicturk.com\/arsiv\/20122025\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=3338"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}