AB’nin 23 \u00fcyesinin savunma alan\u0131nda i\u015f birli\u011fini daimi hale getirmek i\u00e7in PESCO’ya imza atmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan AB’nin savunmada “ba\u011f\u0131ms\u0131z” g\u00fc\u00e7 olma iste\u011fi tekrar g\u00fcndeme geldi.<\/p>\n
Avrupa Birli\u011fi’nin (AB) 23 \u00fcyesinin savunma alan\u0131nda i\u015f birli\u011fini daimi hale getirmeyi \u00f6ng\u00f6ren Yap\u0131land\u0131r\u0131lm\u0131\u015f Daimi \u0130\u015fbirli\u011finin (PESCO) kurulmas\u0131 i\u00e7in ortak bildiriyi imzalayarak somut ad\u0131m atmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan Avrupa’n\u0131n savunma alan\u0131nda ba\u011f\u0131ms\u0131z g\u00fc\u00e7 olma \u00e7abas\u0131 tekrar g\u00fcndeme geldi.<\/p>\n
AB yetkilileri taraf\u0131ndan “savunmada yeni sayfa” olarak nitelendirilen giri\u015fim uluslararas\u0131 bas\u0131nda da “AB ordusu” i\u00e7in ilk ad\u0131m olarak geni\u015f yank\u0131 buldu.<\/p>\n
Ancak giri\u015fimin i\u00e7eri\u011fine bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda bunun AB’nin kurulu\u015fundan beri tart\u0131\u015fma konusu olan “AB ordusu” d\u00fczenlemesinden uzak oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n
AB’ye savunma alan\u0131nda “kendi kendine yetebilme kabiliyeti” ve “ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k” kazand\u0131racak, savunmaya ili\u015fkin i\u015f birli\u011fi ve yat\u0131r\u0131mlar\u0131 art\u0131rmay\u0131 isteyen ve bu \u00e7er\u00e7evede kabiliyeti olan \u00fclkeler i\u00e7in ba\u011flay\u0131c\u0131 ve kapsay\u0131c\u0131 hukuki \u00e7er\u00e7eve sa\u011flayan PESCO’nun “AB topraklar\u0131 ve vatanda\u015flar\u0131n\u0131 korumak” i\u00e7in in\u015fa edildi\u011fi bildiriliyor.<\/p>\n
Ortak bildiriye imza atan 23 \u00fcye \u00fclke, Avusturya, Bel\u00e7ika, Bulgaristan, \u00c7ekya, H\u0131rvatistan, G\u00fcney K\u0131br\u0131s Rum Y\u00f6netimi, Estonya, Finlandiya, Fransa, Almanya, Yunanistan, Macaristan, \u0130talya, Letonya, Litvanya, L\u00fcksemburg, Hollanda, Polonya, Romanya, Slovakya, Slovenya, \u0130spanya ve \u0130sve\u00e7 olarak \u00f6n plana \u00e7\u0131k\u0131yor. PESCO’ya bu etapta kat\u0131lmayan \u00fclkeler ise \u0130ngiltere, \u0130rlanda, Malta, Portekiz ve Danimarka olarak s\u0131ralan\u0131yor.<\/p>\n
PESCO’ya kat\u0131lan \u00fclkeler, savunma harcamalar\u0131n\u0131 artt\u0131rmay\u0131, ortak tatbikat ve e\u011fitim projeleri d\u00fczenlemeyi, savunma kapasitelerini birlikte geli\u015ftirmeyi ve gerekli oldu\u011fu durumlarda bu kabiliyetleri AB operasyonlar\u0131n\u0131n kullan\u0131m\u0131na a\u00e7may\u0131 taahh\u00fct ediyor. Askeri kabiliyet ve g\u00fc\u00e7lerin ulusal devletlerin egemenli\u011fi ve kontrol\u00fc alt\u0131nda kalaca\u011f\u0131 belirtiliyor.<\/p>\n
AB’nin savunma ad\u0131mlar\u0131 ivme kazan\u0131yor<\/strong><\/p>\n AB’de tarihi boyunca s\u0131k s\u0131k ortak savunma politikas\u0131 konular\u0131n\u0131n g\u00fcndeme geldi\u011fi g\u00f6r\u00fclse de \u00f6zellikle 2016-2017 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda bu alanda ivme yakaland\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zlemleniyor. Son 1 y\u0131lda AB kurumlar\u0131n\u0131n ortak savunma ve i\u015f birli\u011fini art\u0131rmaya y\u00f6nelik 20’den fazla \u00f6nemli belge yay\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n \u00d6te yandan AB’nin Kongo, Mali ve Somali’de y\u00fcr\u00fct\u00fclen AB operasyonlar\u0131n\u0131n koordinasyonunu sa\u011flamak i\u00e7in Br\u00fcksel’de bir askeri karargah bu y\u0131l i\u00e7inde 30’dan fazla \u00e7al\u0131\u015fan\u0131yla faaliyete girmi\u015f bulunuyor.<\/p>\n Savunma alan\u0131nda ad\u0131mlar\u0131n\u0131 mali olarak desteklemek i\u00e7in de bu y\u0131l Avrupa Savunma Fonu olu\u015fturan AB, bu \u00e7er\u00e7evede \u00fcye \u00fclkelere 5,5 milyar avro tahsis ediyor. Avrupa Parlamentosu (AP) taraf\u0131ndan kabul edilmesi durumunda AB’nin 2021’e kadar savunma i\u00e7in her y\u0131l 1,5 milyar avro harcanmas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n “Yumu\u015fak g\u00fc\u00e7” odakl\u0131 AB savunmaya odaklan\u0131yor<\/strong><\/p>\n AB yetkilileri taraf\u0131ndan demokrasi, insan haklar\u0131 ve hukukun \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc gibi de\u011ferler \u00fczerine kurulmu\u015f “yumu\u015fak g\u00fc\u00e7” olarak tan\u0131mlanan AB’nin giderek savunmaya a\u011f\u0131rl\u0131k veren birlik olmaya ba\u015flamas\u0131 dikkat \u00e7ekiyor.<\/p>\n AB’yi savunmada ba\u011f\u0131ms\u0131z g\u00fc\u00e7 olmaya iten hususlar aras\u0131nda uluslararas\u0131 mecrada son d\u00f6nemde meydana gelen baz\u0131 geli\u015fmelerin etkili oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131’n\u0131n ard\u0131ndan geleneksel olarak ABD ve NATO’nun “g\u00fcvenlik \u015femsiyesi” alt\u0131nda bulunan AB i\u00e7in dinamiklerin ABD’de Donald Trump’\u0131n ba\u015fkan se\u00e7ilmesiyle birlikte de\u011fi\u015fti\u011fi g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n NATO’yu “i\u015fe yaramaz” olarak tan\u0131mlayan Trump, AB’nin savunma harcamalar\u0131n\u0131 artt\u0131rarak y\u00fck payla\u015f\u0131m\u0131na katk\u0131da bulunmas\u0131 i\u00e7in s\u00fcrekli \u00e7a\u011fr\u0131da bulunuyor.<\/p>\n Br\u00fcksel’de bu sene d\u00fczenlenen NATO Devlet ve H\u00fck\u00fcmet Ba\u015fkanlar\u0131 Zirvesi’nde konu\u015fan Trump’\u0131n, “Korudu\u011fumuz \u00fclkeler sa\u011flad\u0131\u011f\u0131m\u0131z savunman\u0131n masraflar\u0131na katk\u0131da bulunmal\u0131. E\u011fer bulunmazlarsa o zaman ABD bu \u00fclkeleri kendi savunmalar\u0131n\u0131 sa\u011flamalar\u0131 i\u00e7in kendi haline b\u0131rakmaya haz\u0131rlanmal\u0131.” a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131n AB’nin savunmada kendi kendine yetmeye haz\u0131rlanmas\u0131nda etkili oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n “Agresifle\u015fen” Rusya AB’yi korkutuyor<\/strong><\/p>\n \u00d6te yandan Rusya’n\u0131n son y\u0131llarda daha agresif tutum tak\u0131nmas\u0131 AB’yi tedirgin ederek savunmas\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmeye zorlayan temel etkenlerden bir di\u011feri olarak \u00f6n plana \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n 2008’deki Rusya-G\u00fcrcistan sava\u015f\u0131n\u0131n ard\u0131ndan Rusya’n\u0131n 2014’te Ukrayna’ya m\u00fcdahalesi ve K\u0131r\u0131m’\u0131 yasad\u0131\u015f\u0131 ilhak\u0131, Rusya’n\u0131n Balt\u0131klarda hava sahas\u0131 ihlalleri ve en son Rusya’n\u0131n ZAPAD 2017 askeri tatbikat\u0131n\u0131n So\u011fuk Sava\u015f sonras\u0131nda d\u00fczenledi\u011fi en kapsaml\u0131 tatbikat olmas\u0131, AB nezdinde endi\u015feyle kar\u015f\u0131lan\u0131yor.<\/p>\n AB ter\u00f6r\u00fc evinde tecr\u00fcbe etti<\/strong><\/p>\n Yak\u0131n d\u00f6nemde Paris, Londra, Br\u00fcksel gibi AB ba\u015fkentlerinde meydana gelen ter\u00f6r sald\u0131r\u0131lar\u0131 AB’yi savunmas\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmeye iten farkl\u0131 bir etken olarak boy g\u00f6steriyor.<\/p>\n Ter\u00f6r\u00fc “kendi evinde”, \u00e7ok da haz\u0131rl\u0131kl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6nemde tecr\u00fcbe eden ve toplumsal tepkiyle kar\u015f\u0131la\u015fan AB yetkilileri, vatanda\u015flar\u0131n\u0131n g\u00fcvenli\u011fini savunmada i\u015f birli\u011fine giderek artt\u0131raca\u011f\u0131n\u0131 taahh\u00fct ediyor.<\/p>\n Bu nedenle PESCO’nun temel amac\u0131 “AB vatanda\u015flar\u0131n\u0131 ve topraklar\u0131n\u0131 korumak” olarak tan\u0131mlan\u0131yor.<\/p>\n AB’deki d\u00fc\u015f\u00fck savunma harcamalar\u0131<\/strong><\/p>\n \u00d6te yandan AB \u00fclkelerinde uzun y\u0131llard\u0131r savunma harcamalar\u0131ndaki d\u00fc\u015f\u00fc\u015f dikkat \u00e7ekiyor. AB \u0130statistik Kurumuna g\u00f6re (EUROSTAT) AB genelinde savunma harcamalar\u0131 2002-2015 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fc\u015f g\u00f6steriyor.<\/p>\n Savunma harcamalar\u0131ndaki d\u00fc\u015f\u00fc\u015f ve her \u00fclkenin bireysel olarak savunma kabiliyetlerini geli\u015ftirmesi, bir taraftan birlik i\u00e7inde ayn\u0131 kapasitelerin farkl\u0131 \u00fclkelerde \u00fcretilmesi sonucu tekrarlara yol a\u00e7arken di\u011fer taraftan AB ordular\u0131n\u0131 olumsuz etkiliyor.<\/p>\n Bu \u00e7er\u00e7evede AB, PESCO’yla gereksiz tekrarlar\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7erek AB ordular\u0131n\u0131n gerekli alanlarda yat\u0131r\u0131m yaparak g\u00fc\u00e7lenmesini \u00f6ng\u00f6r\u00fcyor.<\/p>\n PESCO’nun uzun vadede etkisi<\/strong><\/p>\n AB’nin savunmada ortakla\u015fa hareket etme arzusunun uluslararas\u0131 camiada ve AB \u00e7er\u00e7evesinde d\u00f6nemsel geli\u015fmelere ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n Bu ba\u011flamda, uzun vadede AB’nin tehdit alg\u0131s\u0131nda bir de\u011fi\u015fim olmas\u0131 durumunda “tarihi ad\u0131m” olarak nitelendirilen PESCO’nun da di\u011fer ortak savunma projeleri gibi g\u00fcndemden d\u00fc\u015fme ihtimali bulunuyor.<\/p>\n AB’nin savunma alan\u0131nda ba\u011f\u0131ms\u0131z hareket etme giri\u015fimleri ileride NATO’yla s\u0131k\u0131nt\u0131 ya\u015fama olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 da beraberinde getiriyor. Her ne kadar AB’li yetkililer AB savunma g\u00fcc\u00fcn\u00fcn NATO’ya “rakip” olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, “tamamlay\u0131c\u0131” nitelikte olaca\u011f\u0131n\u0131 belirtse de birli\u011fin savunma kabiliyetlerinin NATO kapasitesinin tekrar\u0131 olmas\u0131 riski bulunuyor.<\/p>\n Di\u011fer yandan AB’nin savunma g\u00fcc\u00fcn\u00fcn hi\u00e7bir zaman NATO’nun 5’inci maddesiyle g\u00fcvence alt\u0131na ald\u0131\u011f\u0131 “kolektif savunmay\u0131” sa\u011flayamayacak olmas\u0131, AB \u00fclkelerinin g\u00fcvenlik anlam\u0131nda NATO ve ayn\u0131 zamanda ABD’ye olan ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrece\u011fine i\u015faret ediyor.<\/p>\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" AB’nin 23 \u00fcyesinin savunma alan\u0131nda i\u015f birli\u011fini daimi hale getirmek i\u00e7in PESCO’ya imza atmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan AB’nin savunmada “ba\u011f\u0131ms\u0131z” g\u00fc\u00e7 olma iste\u011fi tekrar g\u00fcndeme geldi.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":9620,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"footnotes":""},"categories":[17],"tags":[],"coauthors":[],"class_list":["post-68105","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-avrupa"],"yoast_head":"\n