Cumhurba\u015fkan\u0131 Ba\u015fdan\u0131\u015fman\u0131 Prof. Dr. G\u00fclnur Aybet, “F\u00fcze ve hava savunma sistemi yetene\u011fimizi geli\u015ftirmek i\u00e7in ba\u015fka \u00fclkelerle de g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcz ve kendi sistemlerimizi geli\u015ftirmek i\u00e7in \u00e7aba harcar\u0131z. S-400 al\u0131m\u0131 Bat\u0131’ya arkas\u0131n\u0131 d\u00f6nmek demek de\u011fildir” dedi.<\/p>\n
Prof. Dr. Aybet, Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 himayesinde, Uluslararas\u0131 \u0130\u015f Birli\u011fi Platformu\u2019nun (U\u0130P) d\u00fczenledi\u011fi ve bu y\u0131l “Gelece\u011fin Tasar\u0131m\u0131: K\u00fcreselle\u015fmenin Yeni S\u0131nav\u0131” temas\u0131yla ger\u00e7ekle\u015ftirilen 8. Bo\u011fazi\u00e7i Zirvesi\u2019nde yapt\u0131\u011f\u0131 konu\u015fmada, geli\u015fen g\u00fcvenlik tehditleri ve bunlarla m\u00fccadele edecek yeteneklerin geli\u015ftirilmesinin 25 y\u0131ld\u0131r NATO\u2019yu me\u015fgul eden bir konu oldu\u011funu, fakat g\u00fcvenlik tehditleri listesinin h\u0131zl\u0131 b\u00fcy\u00fcmesinden, bunlarla ba\u015f edecek yetenekler konusunda \u00e7ok ilerleme sa\u011flanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n
G\u00fcvenin tesis edilmesi i\u00e7in yetkinliklerin geli\u015ftirilmesi gerekti\u011fini vurgulayan Aybet, “Kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z zorluklar a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u015fimdi \u00e7ok daha uzun bir listeye sahibiz. G\u00fcvenlik tehditlerinin tarz\u0131 da de\u011fi\u015fti bu y\u00fczden haz\u0131rl\u0131kl\u0131 de\u011filiz. Mesela \u00e7ok yeni bir global ter\u00f6r unsuru ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z. Bu kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z ter\u00f6r tehdidi So\u011fuk Sava\u015f d\u00f6nemindeki gibi belli bir co\u011frafi alanda konu\u015flanm\u0131\u015f ve emir komuta zinciri belirili olan bir ter\u00f6r tehdidi de\u011fil. \u015eimdiki ter\u00f6rizm sanal h\u00fccreler ile eylem yap\u0131yor. Somut komuta zincirleri yerine sanal ortamda dev\u015firme ile bir vir\u00fcs gibi yay\u0131l\u0131yorlar. Sald\u0131r\u0131lar \u00e7o\u011fu zaman \u00e7ar\u015f\u0131lardan temin edebilece\u011finiz maddelerle el yap\u0131m\u0131 silahlar ile ger\u00e7ekle\u015fiyor ve bunlar\u0131 yapman\u0131n yollar\u0131n\u0131 da gene internetten \u00f6\u011frenebiliyorlar. Geleneksel silahlar ve mevcut yetkinliklerimiz bu t\u00fcr sorunlarla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131nda \u00fcstesinden gelmek i\u00e7in \u00e7ok zorlan\u0131yorlar.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
Aybet, bu sanal h\u00fccrelerle beraber b\u00fcy\u00fck \u015fehirlerde giderek daha fazla ter\u00f6r a\u011flar\u0131n\u0131n konu\u015flanabilece\u011fi belirtti. Aybet, \u2018Her ne kadar Silahl\u0131 Kuvvetler ve NATO \u00fclkeleri bu zorluklarla m\u00fccadele etmek i\u00e7in ad\u0131mlar at\u0131yorlar ve belli \u00f6l\u00e7\u00fcde kulland\u0131klar\u0131 y\u00f6ntemlerde adaptasyon ge\u00e7iriyorlarsada bu yava\u015f geli\u015fen bir evrilme\u2019 dedi.<\/p>\n
“K\u00fcresel ortak alanlar\u0131n y\u00f6netiminde uluslararas\u0131 bir anla\u015fma yok”<\/strong><\/p>\n Aybet, gelecekte k\u00fcresel g\u00fcvenlik tehditlerinin \u2018K\u00fcresel Ortak Alanlar\u2019 \u00fczerinden seyredece\u011fini belirterek, bunlar\u0131n uluslararas\u0131 deniz yollar\u0131, uluslararas\u0131 hava sahalar\u0131, siber alan ve uzay oldu\u011funu s\u00f6yledi. Bunlar\u0131n tek bir \u00fclkeye de\u011fil, hepimize ait oldu\u011funu vurgulayan Aybet, “K\u00fcresel ortak alanlar ticaret ve ileti\u015fim i\u00e7in elzem. Fakat bu ortak alanlar\u0131n y\u00f6netilmesi konusunda uluslararas\u0131 bir anla\u015fma olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. Bu noktada NATO gibi bir askeri m\u00fcttefiklik i\u00e7inde bile m\u00fcttefiklerin k\u00fcresel ortak alanlar konusunda birbirinden ba\u011f\u0131ms\u0131z politikalar izlediklerini g\u00f6r\u00fcyoruz. Sonu\u00e7ta bu ortak alanlar\u0131n y\u00f6netilmesi ve savunulmas\u0131nda mu\u011flak fikirler var.” \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n NATO’da \u00fcye ve ortak \u00fclkelerin \u00fcst d\u00fczey askeri yetkililerine y\u0131ll\u0131k askeri zirvelerde konu\u015fmalar yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve sim\u00fclasyon egzersizleri y\u00f6netti\u011fini anlatan Aybet, orada da NATO ortaklar\u0131 ve \u00fcyeleri aras\u0131nda ne kadar b\u00fcy\u00fck tehdit alg\u0131s\u0131 farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131 oldu\u011funu g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u00f6yledi.<\/p>\n “ABD i\u00e7in deniz sahalar\u0131 daha \u00f6nemli olacak”<\/strong><\/p>\n Ne varki k\u00fcresel ortak alanlar\u0131n y\u00f6netiminin ABD i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemli oldu\u011funu ve bu y\u00fczden ABD\u2019nin deniz \u00fcslenmesi konusuna daha fazla odaklanaca\u011f\u0131n\u0131 vurgulayan Aybet, deniz \u00fcslenmesi, uluslararas\u0131 sularda muharip deniz ve hava unsurlar\u0131 ve lojistik deste\u011fi i\u00e7eren bir k\u00fcmele\u015fmeyi adeta y\u00fczen bir \u00fcs gibi konu\u015fland\u0131rmaktan olu\u015ftu\u011funu anlatt\u0131. \u2018Kara \u00fcslerinden ve limanlardan uzak bir noktadan direk bir operasyon planlay\u0131p uygulayabilirsiniz. Ayr\u0131ca denizin ortas\u0131ndaki bir \u00fcsden, kara \u00fcslerinde oldu\u011fu gibi size ev sahipli\u011fi yapan \u00fclkenin onay\u0131n\u0131 almak zorunda de\u011filsiniz. Ayr\u0131ca deniz \u00fcsleri, kara \u00fcsleri gibi sabit konumda olmad\u0131\u011f\u0131ndan bir sald\u0131r\u0131ya kar\u015f\u0131 sabitlenmi\u015f bir hedef olmaktan \u00e7\u0131k\u0131yorlar. Korunmalar\u0131 daha kolay oluyor. Amerika i\u00e7in k\u00fcresel ortak alanlardaki deniz sahalar\u0131 daha \u00f6nemli olacak, \u00e7\u00fcnk\u00fc kendine burada \u00fcsler olu\u015fturacak. Buralardan m\u00fcdahaleler ger\u00e7ekle\u015ftirecek” dedi.<\/p>\n Aybet, bununla ba\u011flant\u0131l\u0131 olarak k\u00fcresel ortak alanlar\u0131n y\u00f6netimi konusunda ABD ve \u00c7in aras\u0131nda rekabet \u00e7\u0131kabilece\u011fini ve bunun b\u00fct\u00fcn D\u00fcnyay\u0131 etkileyebilecek bir ba\u015fka geli\u015fen g\u00fcvenlik tehdidi olabilece\u011fini vurgulad\u0131.<\/p>\n ABD\u2019nin iki grand stratejisi oldu\u011funu bunlar\u0131n \u2018k\u00fcresel \u00fcst\u00fcnl\u00fck\u2019 ve \u2018uzaktan dengeleme\u2019 oldu\u011funa dikkati \u00e7eken Aybet, k\u00fcresel \u00fcst\u00fcnl\u00fck i\u00e7in ABD\u2019nin ekonomik, askeri ve siyasi g\u00fcce dayand\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve amac\u0131n ABD\u2019nin d\u00fcnya d\u00fczeni \u00fczerinde olu\u015fturdu\u011fu hegemonyaya rakip \u00e7\u0131kabilecek bir g\u00fcc\u00fc engellemek oldu\u011funu belirtti. Uzaktan dengeleme ise, b\u00f6lgesel g\u00fc\u00e7ler aras\u0131nda rekabet dengelerini uzaktan kumanda ederek ABDye rakip g\u00fc\u00e7lerin y\u00fckselmesini engelleyen bir strateji oldu\u011funu hat\u0131rlatan Aybet, ABDnin \u015fu anki Orta Do\u011fu politikas\u0131n\u0131n yanl\u0131\u015f y\u00f6netilen ve kontrolden \u00e7\u0131km\u0131\u015f bir uzaktan dengeleme oldu\u011funu anlatt\u0131.<\/p>\n T\u00fcrkiye’nin savunma sanayindeki yetkinliklerini artt\u0131rmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, 2021 y\u0131l\u0131nda ilk yerli ve milli muharip havuzlu \u00e7\u0131karma gemisini hizmete sunaca\u011f\u0131n\u0131 an\u0131msatan Aybet, daha fazla yat\u0131r\u0131m yap\u0131lmas\u0131 gereken bir ba\u015fka alan\u0131n da hava savunma sistemlerine kar\u015f\u0131 olan drone s\u00fcr\u00fclerine kar\u015f\u0131 radar teknolojisinin daha da geli\u015ftirilmesi gerekti\u011fini s\u00f6yledi. Bununla birlikte T\u00fcrkiye’nin denizde y\u00fczen f\u00fcze ve hava savunma sistemleri de geli\u015ftirmek istedi\u011fini belirtti.<\/p>\n Aybet, b\u00f6lgesel ortakl\u0131klar hakk\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmesi ve buna taze bir g\u00f6r\u00fc\u015fle yakla\u015f\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini belirterek, “NATO-Rus ortakl\u0131\u011f\u0131n\u0131n canland\u0131r\u0131lmas\u0131 elzemdir.” dedi.<\/p>\n “S-400 al\u0131m\u0131 Bat\u0131’ya arkas\u0131n\u0131 d\u00f6nmek demek de\u011fil”<\/strong><\/p>\n Moderat\u00f6r\u00fcn T\u00fcrkiye’nin Rusya’dan sat\u0131n almakta oldu\u011fu S 400 f\u00fcze savunma sistemlerinin NATO sistemlerine entegre olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in y\u00fcz\u00fcn\u00fc Bat\u0131\u2019dan \u00e7evirdi\u011fine dair sorusu \u00fczerine, Prof. Dr. Aybet, \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi:<\/p>\n “1991’deki K\u00f6rfez Sava\u015f\u0131ndan beri T\u00fcrkiye f\u00fcze savunma sistemi eksikli\u011fini ciddi bir \u015fekilde hisstemi\u015ftir. Bu eksikli\u011fi gidermek ve kendi f\u00fcze ve hava sistemini yaratmak i\u00e7in 25 y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n bir s\u00fcredir bir aray\u0131\u015f i\u00e7inde. Ruslar asl\u0131nda ilk \u00fclke de\u011fildi, ilk se\u00e7enek de de\u011fildi. Pek \u00e7ok m\u00fcttefikimizle bu konu hakk\u0131nda konu\u015ftuk, ama bir \u015fekilde bizim g\u00fcvenlik gereksinimlerimiz i\u00e7in sunulan opsiyonlar yeterli olmad\u0131. Bir NATO \u00fclkesinin NATOya entegre olmayan bir f\u00fcze veya hava savunma sistemi almas\u0131 ya da geli\u015ftirmesi NATO\u2019daki herhangi bir kurala ayk\u0131r\u0131 de\u011fildir. Bunu zaten NATO Genel Sekreteri de teyit etti. T\u00fcrkiye ayn\u0131 zamanda NATO f\u00fcze savunma sisteminin radar\u0131na ev sahipli\u011fi yap\u0131yor. S-400 \u015fu anki ihtiya\u00e7lar\u0131m\u0131z\u0131 kar\u015f\u0131lar, ama f\u00fcze ve hava savunma sistemi ihtiya\u00e7lar\u0131m\u0131z burada bitmeyecek. Bundan sonra bu yetene\u011fimizi geli\u015ftirmek i\u00e7in ba\u015fka \u00fclkelerle de g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcz ve kendi sistemlerimizi geli\u015ftirmek i\u00e7in \u00e7aba harcar\u0131z. S-400 al\u0131m\u0131 Bat\u0131’ya arkas\u0131n\u0131 d\u00f6nmek demek de\u011fildir.”<\/p>\n Moderat\u00f6r\u00fcn \u2018Bir \u00e7ok geli\u015fen g\u00fcvenlik tehditi sayd\u0131n\u0131z. B\u00f6yle bir D\u00fcnya\u2019da nas\u0131l bir NATO olmas\u0131n\u0131 istersiniz?\u2019 \u015feklideki sorusunu ise Prof. Dr. Aybet, \u015f\u00f6yle yan\u0131tlad\u0131:<\/p>\n “Ben \u00f6ncelikle m\u00fcttefiklerinin g\u00fcvenlik \u00f6nceliklerini ve kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131klar\u0131 g\u00fcvenlik tehditlerine \u00e7\u00f6z\u00fcm getiren ve yard\u0131m eden bir NATO g\u00f6rmek istiyorum. M\u00fcttefiklerine sald\u0131ran bir ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcne silah veren m\u00fcttefi\u011fi olmayan bir NATO g\u00f6rmek istiyorum.”<\/p>\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Cumhurba\u015fkan\u0131 Ba\u015fdan\u0131\u015fman\u0131 Prof. Dr. G\u00fclnur Aybet, “F\u00fcze ve hava savunma sistemi yetene\u011fimizi geli\u015ftirmek i\u00e7in ba\u015fka \u00fclkelerle de g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcz ve kendi sistemlerimizi geli\u015ftirmek i\u00e7in \u00e7aba harcar\u0131z. S-400 al\u0131m\u0131 Bat\u0131’ya arkas\u0131n\u0131 d\u00f6nmek demek de\u011fildir” dedi.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":66948,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[],"coauthors":[],"class_list":["post-68501","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-turkiye"],"yoast_head":"\n