Profes\u00f6r Mahmud Erol K\u0131l\u0131\u00e7, “Bizde Mevlana ismi bilen \u00e7ok ama anlayan yok. Mevlana kebap\u00e7\u0131s\u0131 var, Mevlana t\u00fcp\u00e7\u00fcs\u00fc var ama Mevlana’n\u0131n felsefesi, ruhu neydi bilen yok. Bir haftal\u0131\u011f\u0131na Mevlanac\u0131y\u0131z” ele\u015ftirisini yapt\u0131.<\/p>\n
Marmara \u00dcniversitesi \u0130lahiyat Fak\u00fcltesi \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Prof. Dr. K\u0131l\u0131\u00e7, Mevlana Haftas\u0131 kapsam\u0131nda Mesnevi, ney ve Mevlana’n\u0131n felsefesine dair a\u00e7\u0131klamalarda bulundu.<\/p>\n
Mesnevi’nin Mevlana’n\u0131n derdi ne ise onu anlatt\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten K\u0131l\u0131\u00e7, bunun metafizi\u011fe giri\u015f diyebilece\u011fimiz bir kitap oldu\u011funu, Mevlana’n\u0131n da “dinin esaslar\u0131n\u0131n usul\u00fcd\u00fcr” diye tabir etti\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n
Mevlana’n\u0131n Mesnevi’yi cilt cilt tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen K\u0131l\u0131\u00e7, “Birinci cildi i\u00e7in kalplerin cenneti, ikinci cildi i\u00e7in ruhlar\u0131n cilas\u0131 der, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc cilt i\u00e7in hikmetler ve s\u0131rlar\u0131n hazinesi der, d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc i\u00e7in ruhlar\u0131n huzuru, bedenlerin \u015fifas\u0131, be\u015finci cildi i\u00e7in \u015feriat-tarikat-hakikat, alt\u0131nc\u0131 cildi ise teredd\u00fct karanl\u0131\u011f\u0131na \u0131\u015f\u0131k der. Toplam\u0131nda ise bunun bir kuran tefsiri oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor” ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n
K\u0131l\u0131\u00e7, Mevlevi gelene\u011finde \u00f6nemli bir yer edinen ney enstr\u00fcman\u0131 hakk\u0131nda ise \u015funlar\u0131 kaydetti:<\/p>\n
“Mevlana \u00e7ok s\u0131k semboller kullan\u0131r. Semboller kullanarak bir \u015feyler anlatmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Mevlana’n\u0131n kulland\u0131\u011f\u0131 bir\u00e7ok sembolden bir tanesi de ney’dir. Ney, Mevlana’ya g\u00f6re inleyen, a\u011flayan insan sesidir. Bu ses, Mevlana’y\u0131 \u00e7ok etkiler ve cezbeye sokar. Mesnevi’yi \u015ferh edenler, Mevlana’n\u0131n ney’i asl\u0131nda insan-\u0131 kamili kar\u015f\u0131lad\u0131\u011f\u0131n\u0131, zira kamil insan\u0131n idrak etti\u011fi bir makam oldu\u011funu s\u00f6ylerler. \u0130nsan-\u0131 kamil, Allah’tan gelen insand\u0131r, bunun idrakindedir, Allah’\u0131n pe\u015fine d\u00fc\u015fen ve ona kavu\u015fma pe\u015finde olan kimsedir.”<\/p>\n
“Osmanl\u0131’n\u0131n kurucu babalar\u0131ndan biri Mevlana”<\/strong><\/p>\n Prof. Dr. K\u0131l\u0131\u00e7, Osmanl\u0131 kay\u0131tlar\u0131nda Mevlana ve gelene\u011fine b\u00fcy\u00fck \u00f6nem atfedildi\u011fini, Mevlana’n\u0131n \u0130bn Arabi’den sonra “kurucu baba”lardan biri olarak g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc belirterek, \u015f\u00f6yle konu\u015ftu:<\/p>\n “Osmanl\u0131, metafizik bir imparatorluktu ve Allah dostlar\u0131na, bilgelere, ba\u015fta seyyidlere b\u00fcy\u00fck h\u00fcrmet besleyen bir imparatorluktu. Baz\u0131 sultanlar, \u0130bn Arabi gibi, Mevlana gibi kimselere \u00e7ok b\u00fcy\u00fck sayg\u0131 g\u00f6sterirlerdi. Bu ar\u015fiv belgelerinde de mevcuttur. Osmanl\u0131’n\u0131n Hz. Mevlana’n\u0131n t\u00fcrbesine ve gelene\u011fine \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir \u00f6nem verdi\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz. Bir tabir \u00e7ok s\u0131k kullan\u0131yor Osmanl\u0131’da, ki bu \u00e7ok \u00f6nemli bir \u015fey; kurucu babalar\u0131 olarak g\u00f6r\u00fcyorlar adeta iki ki\u015fiyi. ‘\u0130ki anneden s\u00fct emdik’ tabirini kullan\u0131rlar. Bir, Muhyiddin \u0130bn Arabi, iki Mevlana. Bu iki ki\u015fi de manevi, kurucu baba olarak g\u00f6r\u00fcyorlar.”<\/p>\n Mevlana ve gelene\u011finin d\u00fcnyay\u0131 \u00e7evirdi\u011fini, binlerce Mo\u011fol’un M\u00fcsl\u00fcman olmas\u0131na vesile oldu\u011funu vurgulayan K\u0131l\u0131\u00e7, bir\u00e7ok Avrupal\u0131 ve Amerikal\u0131n\u0131n Mevlana’y\u0131 okuyarak \u0130slam’\u0131 se\u00e7ti\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n K\u0131l\u0131\u00e7, Mevlana’n\u0131n Muhammedi oldu\u011funu, “Hz. Muhammed’in yolunun tozunun kurban\u0131y\u0131m ben” dedi\u011fini aktararak, “Mevlana, kendi yolunun \u0130slam ve Muhammed oldu\u011funu her yerde hayk\u0131r\u0131r. Mevlana ayn\u0131 zamanda evrenseldir. Mevlana, insan hayat\u0131na dair \u00f6yle \u015feyler yakalad\u0131 ki, bug\u00fcn hangi dile \u00e7evirirseniz o dilde okuyan kimse ‘hah i\u015fte ben bunu demek istiyordum’ dercesine Mevlana’ya meftun oluyor. Buna evrensellik deniyor. Mevlana, ‘ortak insan’\u0131 yakal\u0131yor ve bunu bir M\u00fcsl\u00fcman olarak yap\u0131yor” de\u011ferlendirmesini yapt\u0131.<\/p>\n “Bir haftal\u0131\u011f\u0131na Mevlanac\u0131 oluyoruz”<\/strong><\/p>\n Mevlana’ya olan ilgi azl\u0131\u011f\u0131ndan yak\u0131nan K\u0131l\u0131\u00e7, Osmanl\u0131’n\u0131n verdi\u011fi \u00f6nemin \u015fimdi de verilmesi gerekti\u011fini vurgulayarak, \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n “\u015eeb-i Arus t\u00f6renleri geldi\u011fi zaman bir haftal\u0131\u011f\u0131na biz Mevlanac\u0131 oluyoruz. \u00d6zellikle siyasilerimiz, liderlerimiz Mevlana deyip duruyorlar. Ertesi hafta tekrar kavgalar d\u00f6v\u00fc\u015fler ba\u015fl\u0131yor. \u00d6yle olmamas\u0131 gerekir. Mevlana’n\u0131n fikirlerinin, Mesnevisinin ilkokuldan \u00fcniversiteye kadar b\u00fct\u00fcn gen\u00e7lere ders olarak \u00f6\u011fretilmesi gerekir. Mevlana’dan bireysel ve toplumsal olarak beslenmemiz gerekir ayn\u0131 Osmanl\u0131’n\u0131n beslendi\u011fi gibi. Devleti Aliye’nin devlet felsefesi Mevlana’n\u0131n fikirleri \u00fczerine bina ediliyordu.”<\/p>\n T\u00fcrkiye toplumunun Mevlana felsefesi ve ho\u015fg\u00f6r\u00fcs\u00fcnden yeterince yararlanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten K\u0131l\u0131\u00e7, s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle tamamlad\u0131:<\/p>\n “Bug\u00fcn Amerika’daki Kuantum Fizik\u00e7ileri Derne\u011fi, kuantum fizi\u011findeki sicim teorisini, Mevlana’\u0131n Mesnevi’sindeki ‘Evrende her nesne bir birine g\u00f6r\u00fcnmez bir sicimle ba\u011fl\u0131d\u0131r’ beyitini okuyarak, oradan ald\u0131klar\u0131 ilhamla \u00e7\u00f6zd\u00fcklerini s\u00f6yl\u00fcyorlar. Yani, adamlar Mesnevi’yi bu g\u00f6zle okuyup inceliyor. Bizde ise Mevlana ismi bilen \u00e7ok ama anlayan yok. Mevlana kebap\u00e7\u0131s\u0131 var, Mevlana t\u00fcp\u00e7\u00fcs\u00fc var ama Mevlana’n\u0131n felsefesi, ruhu neydi bilen yok. \u0130n\u015fallah birg\u00fcn Mevlana’y\u0131 ke\u015ffederiz.”<\/p>\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Profes\u00f6r Mahmud Erol K\u0131l\u0131\u00e7, “Bizde Mevlana ismi bilen \u00e7ok ama anlayan yok. Mevlana kebap\u00e7\u0131s\u0131 var, Mevlana t\u00fcp\u00e7\u00fcs\u00fc var ama Mevlana’n\u0131n felsefesi, ruhu neydi bilen yok. Bir haftal\u0131\u011f\u0131na Mevlanac\u0131y\u0131z” ele\u015ftirisini yapt\u0131.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":4282,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[],"coauthors":[],"class_list":["post-68833","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-turkiye"],"yoast_head":"\n