{"id":69251,"date":"2017-12-25T15:14:18","date_gmt":"2017-12-25T13:14:18","guid":{"rendered":"https:\/\/haberler.dk\/tr\/?p=69251"},"modified":"2021-10-03T06:30:03","modified_gmt":"2021-10-03T04:30:03","slug":"ayasofya-muzesinin-turbe-cinileri-sahte-orijinaller-fransada","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.nordicturk.com\/arsiv\/20122025\/kultur-sanat\/ayasofya-muzesinin-turbe-cinileri-sahte-orijinaller-fransada\/69251\/","title":{"rendered":"Ayasofya M\u00fczesi&#8217;nin t\u00fcrbe \u00e7inileri sahte, orijinaller Fransa&#8217;da"},"content":{"rendered":"<p>M\u00fczenin y\u0131l i\u00e7inde 1 milyon 900 bine yak\u0131n yerli ve yabanc\u0131 turisti a\u011f\u0131rlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 dile getiren Cengiz, sahte \u00e7inilere ili\u015fkin a\u00e7\u0131klamada bulundu.<\/p>\n<p>Cengiz, Kanuni Sultan S\u00fcleyman&#8217;\u0131n o\u011flu Sultan 2. Selim t\u00fcrbesinin kap\u0131s\u0131n\u0131n iki taraf\u0131nda bulunan 60 adet \u00e7iniden olu\u015fan iki panodan birinin sahte oldu\u011funu belirterek, &#8220;2. Selim t\u00fcrbesi Ayasofya&#8217;da ilk yap\u0131lan t\u00fcrbe ve ayn\u0131 zamanda Osmanl\u0131 Devleti&#8217;nin en b\u00fcy\u00fck mimar\u0131 olan Mimar Sinan&#8217;\u0131n eseridir. Mimar Sinan, hanedandan ilk defa Kanuni Sultan S\u00fcleyman&#8217;\u0131n o\u011flu olan \u015eehzade Mehmet&#8217;in t\u00fcrbesini yaparken, hanedandan son olarak da Kanuni Sultan S\u00fcleyman&#8217;\u0131n o\u011flu Sultan 2. Selim&#8217;in t\u00fcrbesini burada in\u015fa ediyor&#8221; bilgisini verdi.<\/p>\n<p>T\u00fcrbenin sa\u011f\u0131nda bulunan 60 adet \u00e7ini hakk\u0131nda de\u011ferlendirmede bulunan Cengiz, &#8220;Bu \u00e7iniler 1890&#8217;l\u0131 y\u0131llarda, Osmanl\u0131 devletine di\u015f\u00e7i olarak gelen, Fransa uyruklu Albert Dorigny taraf\u0131ndan restorasyonu yap\u0131lmak \u00fczere Fransa&#8217;ya g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcp taklidi yap\u0131larak daha sonra buraya monte edilen \u00e7inilerdir. Hemen sol taraf\u0131ndan ise bunun karde\u015f \u00e7inileri var ve bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda iki \u00e7ini pano aras\u0131ndaki farkl\u0131 g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn\u00fcz. Bu \u00e7iniler asl\u0131nda 16. y\u00fczy\u0131l \u0130znik \u00e7inilerinin en m\u00fckemmel \u00f6rneklerindendir&#8221; diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p>K\u00fclt\u00fcr ve Turizm Bakanl\u0131\u011f\u0131&#8217;n\u0131n Fransa K\u00fclt\u00fcr Bakanl\u0131\u011f\u0131 ile g\u00f6r\u00fc\u015ferek \u00e7inileri Fransa&#8217;dan geri istedi\u011finin alt\u0131n\u0131 \u00e7izen Cengiz, &#8220;Bu \u00e7iniler, Fransa&#8217;n\u0131n en \u00fcnl\u00fc m\u00fczesi olan Louvre M\u00fczesi&#8217;nde \u0130slam Eserleri seksiyonunda te\u015fhir edilmekteydi. Yak\u0131n bir tarihte, muhtemelen gelen \u015fikayetler \u00fczerine kald\u0131r\u0131ld\u0131&#8221; ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n<p><strong>&#8220;Sanat h\u0131rs\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermek amac\u0131yla bilgi yaz\u0131s\u0131 as\u0131ld\u0131&#8221;<\/strong><\/p>\n<p>Hayrullah Cengiz, \u00e7inilerin ka\u00e7\u0131r\u0131lmas\u0131na ili\u015fkin bilginin \u0130ngilizce, Frans\u0131zca ve T\u00fcrk\u00e7e dilinde t\u00fcrbenin kap\u0131s\u0131na as\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaydederek, yap\u0131lan\u0131n, &#8220;g\u00f6revi k\u00f6t\u00fcye kullanmak&#8221; oldu\u011funu s\u00f6yleyerek, hem bu g\u00f6revi k\u00f6t\u00fcye kullanmay\u0131 hem de sanat h\u0131rs\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 t\u00fcm d\u00fcnyaya g\u00f6stermek amac\u0131yla bilgi yaz\u0131s\u0131n\u0131n panolar\u0131n \u00f6n\u00fcne as\u0131ld\u0131\u011f\u0131na dikkati \u00e7ekti.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye&#8217;de 1925&#8217;te t\u00fcrbelerin kapat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bu nedenle uzun s\u00fcre bak\u0131ms\u0131z kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 dile getiren Cengiz, \u015funlar\u0131 aktard\u0131:<\/p>\n<p>&#8220;\u00d6zellikle 1990&#8217;lardan sonra t\u00fcrbeler ziyarete a\u00e7\u0131lmaya ba\u015flad\u0131 ve restorasyonu yap\u0131ld\u0131. Burada g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz 5 t\u00fcrbenin de restorasyonu 2009&#8217;da tamamlanarak ziyarete a\u00e7\u0131ld\u0131. Bu restorasyon s\u0131ras\u0131nda yap\u0131lan onar\u0131mlarda, bu \u00e7inilerin sahteli\u011fi kan\u0131tlanm\u0131\u015f oldu. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00e7iniler yerinden s\u00f6k\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde, arkalar\u0131nda Fransa Sevr&#8217;de yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin damgay\u0131 rahatl\u0131kla g\u00f6rebiliyorsunuz. \u0130ki \u00e7ini aras\u0131ndaki farka bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda, ki buraya gelen herkes \u00e7ok rahat bi\u00e7imde g\u00f6recektir, bir tarafta orijinal \u00e7iniler g\u00f6r\u00fcn\u00fcr ve t\u00fcm g\u00fczelli\u011fiyle sizi kar\u015f\u0131lar. Bir tarafta ise tamamen mat renkli sahte \u00e7inileri g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn\u00fcz. Sahte \u00e7iniler, yakla\u015f\u0131k 100 seneden biraz fazla kalmas\u0131na ra\u011fmen rengi solmu\u015ftur. \u00c7\u00fcnk\u00fc sahteli\u011fi ortadad\u0131r. Di\u011fer tarafta ise ger\u00e7ek \u00e7ini pano, sanki daha d\u00fcn yap\u0131lm\u0131\u015f gibi, 400 seneden beri kar\u015f\u0131m\u0131zda durmaktad\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>M\u00fcze m\u00fcd\u00fcr\u00fc Cengiz, her ikisi de 60 adet \u00e7iniden olu\u015fan iki panodan sahte olan\u0131n orijinalle desen olarak birebir kopya oldu\u011funun alt\u0131n\u0131 \u00e7izerek, &#8220;Bunun kopyas\u0131n\u0131 \u00e7\u0131karmak \u00e7ok da zor de\u011fil ama y\u0131llar ge\u00e7ince, sahici bir bi\u00e7imde sahteli\u011fi kendisini g\u00f6sterir.&#8221; de\u011ferlendirmesinde bulundu.<\/p>\n<p>Dorigny&#8217;nin sadece bu \u00e7ini pano ile yetinmedi\u011fine vurgu yapan Cengiz, &#8220;Muhtemelen o y\u0131llarda yine \u0130stanbul m\u00fczelerinde yapt\u0131\u011f\u0131 onar\u0131mlarda, ba\u015fka \u00e7inileri de \u00e7ald\u0131\u011f\u0131 y\u00fcksek bir ihtimal. \u00c7\u00fcnk\u00fc kay\u0131tlarda buna rastl\u0131yoruz.&#8221; dedi.<\/p>\n<p><strong>&#8220;\u015eu an \u00f6n\u00fcnde bulundu\u011funuz bu \u00e7iniler, as\u0131llar\u0131n\u0131n bir kopyas\u0131d\u0131r&#8221;<\/strong><\/p>\n<p>16. as\u0131r \u0130znik \u00e7ini sanat\u0131n\u0131n en nadir \u00f6rneklerinden biri olan panoyu, temizletme bahanesiyle Fransa&#8217;ya g\u00f6nderip, porseleniyle \u00fcnl\u00fc Sevr&#8217;de imal ettirdi\u011fi sahte panoyu asl\u0131n\u0131n yerine monte eden Dorigny&#8217;ye ili\u015fkin bilgi, t\u00fcrbenin kap\u0131s\u0131na as\u0131lan yaz\u0131da \u015fu c\u00fcmlelerle aktar\u0131lm\u0131\u015f:<\/p>\n<p>&#8220;Osmanl\u0131 Devleti d\u00f6neminde 1882-1896 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda Frans\u0131z uyruklu Albert Dorigny taraf\u0131ndan yap\u0131lan restorasyon \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 s\u0131ras\u0131nda, burada bulunan ve 60 adet karodan olu\u015fan 16. y\u00fczy\u0131l \u0130znik \u00e7ini pano \u015faheser, restorasyonu yap\u0131lmas\u0131 amac\u0131yla Fransa&#8217;da Paris&#8217;e g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f ancak Sevr&#8217;de taklidi yap\u0131larak geri getirilmi\u015f ve asl\u0131n\u0131n yerine monte edilmi\u015ftir. Bu durum tamamen g\u00fcveni k\u00f6t\u00fcye kullanma ve bir sanat h\u0131rs\u0131zl\u0131\u011f\u0131 \u00f6rne\u011fidir. \u015eu an \u00f6n\u00fcnde bulundu\u011funuz bu \u00e7iniler, as\u0131llar\u0131n\u0131n bir kopyas\u0131d\u0131r. Orijinal \u00e7inilerimiz, Fransa Paris Louvre M\u00fczesi&#8217;nde \u0130slam Eserleri seksiyonunda 3919\/2-265 envanter numaras\u0131yla, &#8216;Ayasofya M\u00fczesi&#8217;nin haziresinde bulunan Sultan II. Selim T\u00fcrbesi&#8217;nin \u00c7inileri&#8217; bilgisiyle sergilenmektedir. Orijinal \u00e7inilerimiz hakk\u0131nda Fransa Devleti K\u00fclt\u00fcr Bakanl\u0131\u011f\u0131&#8217;na yap\u0131lan t\u00fcm iade taleplerimize ra\u011fmen, maalesef olumlu bir sonu\u00e7 al\u0131namam\u0131\u015ft\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ayasofya M\u00fczesi M\u00fcd\u00fcr\u00fc Hayrullah Cengiz, &#8220;T\u00fcrbenin sa\u011f\u0131nda bulunan 60 adet \u00e7ini, 1890&#8217;l\u0131 y\u0131llarda Fransa uyruklu Dorigny taraf\u0131ndan restorasyonu yap\u0131lmak \u00fczere Fransa&#8217;ya g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcp taklidi yap\u0131larak daha sonra buraya monte edilen \u00e7inilerdir&#8221; dedi.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":69252,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"footnotes":""},"categories":[15],"tags":[],"coauthors":[],"class_list":["post-69251","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kultur-sanat"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.nordicturk.com\/arsiv\/20122025\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/69251","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.nordicturk.com\/arsiv\/20122025\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.nordicturk.com\/arsiv\/20122025\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nordicturk.com\/arsiv\/20122025\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nordicturk.com\/arsiv\/20122025\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=69251"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.nordicturk.com\/arsiv\/20122025\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/69251\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nordicturk.com\/arsiv\/20122025\/wp-json\/wp\/v2\/media\/69252"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.nordicturk.com\/arsiv\/20122025\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=69251"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nordicturk.com\/arsiv\/20122025\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=69251"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nordicturk.com\/arsiv\/20122025\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=69251"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nordicturk.com\/arsiv\/20122025\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=69251"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}