{"id":73691,"date":"2018-09-16T20:33:48","date_gmt":"2018-09-16T18:33:48","guid":{"rendered":"https:\/\/gazetehaberler.com\/?p=73691"},"modified":"2021-10-03T06:28:36","modified_gmt":"2021-10-03T04:28:36","slug":"col-aslani-omer-muhtar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.nordicturk.com\/arsiv\/20122025\/dunya\/col-aslani-omer-muhtar\/73691\/","title":{"rendered":"\u00c7\u00f6l Aslan\u0131: \u00d6mer Muhtar"},"content":{"rendered":"<p>Libya&#8217;da i\u015fgalci \u0130talyan g\u00fc\u00e7leri kar\u015f\u0131s\u0131nda sergiledi\u011fi direni\u015fle d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda bir sembole d\u00f6n\u00fc\u015fen ve  &#8220;\u00c7\u00f6l Aslan\u0131&#8221; olarak an\u0131lan \u00d6mer Muhtar&#8217;\u0131n idam edili\u015finin \u00fczerinden 87 y\u0131l ge\u00e7ti.<\/p>\n<p>Libya&#8217;n\u0131n da\u011fl\u0131k b\u00f6lgesi Cebel Ahdar&#8217;da 1860&#8217;larda d\u00fcnyaya gelen Muhtar, e\u011fitimini b\u00f6lgede etkin Senusi Hareketi medreselerinde ald\u0131. E\u011fitiminde ba\u015far\u0131 g\u00f6steren ve hareketin \u00f6nde gelen isimlerinin dikkatini \u00e7eken Muhtar, 1899 y\u0131l\u0131nda \u00c7ad&#8217;da Frans\u0131zlar\u0131n s\u00f6m\u00fcrge ve misyonerlik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na kar\u015f\u0131 silahl\u0131 m\u00fccadele verdi. <\/p>\n<p>\u0130talya, 1911&#8217;de Libya&#8217;n\u0131n i\u015fgalini ba\u015flatarak, Trablus ve Bingazi&#8217;ye sald\u0131rd\u0131. \u0130talyan kuvvetleri b\u00f6lgedeki Osmanl\u0131 g\u00fc\u00e7lerinden teslim olmalar\u0131n\u0131 talep etti ancak Osmanl\u0131 birlikleri bunu reddederek Libya yerel savunma birlikleriyle, i\u00e7 kesimlere \u00e7ekilip, \u0130talyanlara kar\u015f\u0131 m\u00fccadele etti.<\/p>\n<p>Osmanl\u0131 birlikleri, Balkan Sava\u015f\u0131&#8217;n\u0131n patlak vermesiyle Anadolu&#8217;ya geri d\u00f6nerken, \u0130talyanlar Trablusgarp vilayetine ba\u011fl\u0131, Trablus, Fizan ve Sirenayka b\u00f6lgelerini ele ge\u00e7irdi.  <\/p>\n<p>Mesle\u011fi Kur&#8217;an-\u0131 Kerim ve \u0130slami ilimler \u00f6\u011fretmenli\u011fi olan \u00d6mer Muhtar, co\u011frafyay\u0131 yak\u0131ndan tan\u0131mas\u0131 ve stratejik sava\u015f taktikleriyle \u0130talyanlar\u0131 b\u00fcy\u00fck hezimete u\u011fratt\u0131. Sava\u015flardaki ba\u015far\u0131lar\u0131yla &#8220;\u00c7\u00f6l Aslan\u0131&#8221; lakab\u0131n\u0131 alan Muhtar, ilerlemi\u015f ya\u015f\u0131na ra\u011fmen \u0130talya&#8217;ya kar\u015f\u0131 22 y\u0131ll\u0131k m\u00fccadelesi boyunca bir\u00e7ok i\u015fgal valisini ma\u011flubiyetle \u00fclkesine g\u00f6nderdi.<\/p>\n<p>\u0130talya&#8217;da y\u00f6netim de\u011fi\u015fikli\u011finin ard\u0131ndan ba\u015fa ge\u00e7en fa\u015fist Lider Benito Mussolini, 1930 y\u0131l\u0131nda b\u00f6lgeye \u0130talyan valisi olarak General Radolfo Graziani&#8217;yi atad\u0131.<\/p>\n<p>Graziani&#8217;nin y\u00f6netimindeki \u0130talyan g\u00fc\u00e7lerinin ulusal direni\u015f\u00e7ilere kar\u015f\u0131 askeri giri\u015fimlerinin ba\u015far\u0131s\u0131z olmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan, 1931 y\u0131l\u0131nda Mussolini&#8217;nin de onay\u0131yla \u0130talya b\u00f6lgede kanl\u0131 yeni bir takti\u011fe giri\u015fti.<\/p>\n<p>Cebel Ahdar b\u00f6lgesindeki yakla\u015f\u0131k 100 bin ki\u015filik sivil yerel halk, sahil \u015feridindeki toplama kamplar\u0131na getirildi ve M\u0131s\u0131r s\u0131n\u0131r\u0131 da kapat\u0131larak, Libya direni\u015f\u00e7ilerinin destek hatt\u0131 kesildi. <\/p>\n<p>Muhtar&#8217;\u0131n liderlik etti\u011fi Senusi birlikleri m\u00fccadelesine devam etti ancak yerel halktan \u0130talyanlarla i\u015f birli\u011fi yapanlar ve \u0130talya hava kuvvetlerinin sald\u0131r\u0131lar\u0131yla, Muhtar, 11 Eyl\u00fcl 1931&#8217;de Slunta b\u00f6lgesinde pusuya d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcld\u00fc, yaraland\u0131 ve yakaland\u0131.<\/p>\n<p>\u0130talyan g\u00fc\u00e7leri taraf\u0131ndan Slunta sava\u015f esirleri kamp\u0131nda \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131\u011f\u0131 s\u00f6zde mahkemede idama mahkum edilen Muhtar, 16 Eyl\u00fcl 1931&#8217;de idam edildi.<\/p>\n<p>Muhtar&#8217;\u0131n m\u00fccadele etti\u011fi \u0130talyan Komutan Graziani de \u00d6mer Muhtar ile tan\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan \u015funlar\u0131 s\u00f6ylemi\u015fti:<\/p>\n<p>&#8220;Orta boylarda, iri yap\u0131l\u0131, sa\u00e7\u0131, sakal\u0131 ve b\u0131y\u0131klar\u0131 beyaz, \u00d6mer, atik ve canl\u0131 bir zekaya sahipti, dini konularda bilgili, enerji dolu ve \u00e7etin bir karaktere sahipti. \u00d6zverili ve tavizsizdi. Senusi Hareketi&#8217;nin en \u00f6nde gelen liderleri aras\u0131nda yer almas\u0131na ra\u011fmen m\u00fctedeyyin ve fakir kalm\u0131\u015ft\u0131.&#8221;<\/p>\n<p><strong>\u00c7\u00f6l Aslan\u0131, beyaz perdede<\/strong><\/p>\n<p>\u0130talyanlara kar\u015f\u0131 sergiledi\u011fi direni\u015fle Libya&#8217;da ulusal kahraman haline gelen \u00d6mer Muhtar&#8217;\u0131n m\u00fccadelesi Hollywood&#8217;un da dikkatini \u00e7ekti. \u0130slamiyet&#8217;in do\u011fu\u015fu konulu &#8220;\u00c7a\u011fr\u0131&#8221; filmiyle tan\u0131nan Suriyeli y\u00f6netmen Mustafa Akkad, &#8220;\u00c7\u00f6l Aslan\u0131&#8221; (1981) filminde \u00d6mer Muhtar&#8217;\u0131n \u0130talyanlara kar\u015f\u0131 sergiledi\u011fi m\u00fccadeleyi izleyicilerle bulu\u015fturdu.<\/p>\n<p>D\u00f6nemin Libya lideri Muammer el-Kaddafi&#8217;nin de finanse etti\u011fi filmde \u00d6mer Muhtar&#8217;\u0131, Oscar \u00f6d\u00fcll\u00fc oyuncu Anthony Quinn canland\u0131rm\u0131\u015ft\u0131. Filmde Muhtar&#8217;a atfedilen &#8220;Bizler teslim olmak nedir bilmeyen bir milletiz, ya kazan\u0131r\u0131z ya da \u00f6l\u00fcr\u00fcz.&#8221; s\u00f6zleri Arap Bahar\u0131 isimli s\u00fcre\u00e7te Libyal\u0131lar\u0131n da pankartlar\u0131na ta\u015f\u0131nm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p><strong>Libya&#8217;da bug\u00fcn istikrars\u0131zl\u0131k<\/strong><\/p>\n<p>Arap Bahar\u0131 isimli s\u00fcre\u00e7te, 2011&#8217;de NATO&#8217;nun askeri m\u00fcdahalesi ile Libya&#8217;y\u0131 42 y\u0131ld\u0131r &#8220;demir yumrukla&#8221; y\u00f6neten Muammer el-Kaddafi y\u00f6netimi devrildi. Ancak Libya, yedi y\u0131ld\u0131r b\u00f6lgesel g\u00fc\u00e7ler taraf\u0131ndan desteklenen sava\u015f beylerinin do\u011fal kaynaklar ve iktidar i\u00e7in kanl\u0131 m\u00fccadelesine sahne oluyor. <\/p>\n<p>Bug\u00fcn Libya, bombal\u0131 sald\u0131r\u0131lar, suikastlar, yarg\u0131s\u0131z infazlar, i\u00e7 \u00e7at\u0131\u015fma ve ekonomik buhran ile m\u00fccadele ederken, istikrara kavu\u015fmak i\u00e7in \u00e7\u00f6z\u00fcm yollar\u0131 ar\u0131yor.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/dkhaber.com\/wp-content\/uploads\/col-aslani-omer-muhtar.jpg\" alt=\"\" width=\"960\" height=\"1196\" class=\"alignnone size-full wp-image-73701\" \/><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Libya&#8217;da sergiledi\u011fi direni\u015fle d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda tan\u0131nan Muhtar&#8217;\u0131n 16 Eyl\u00fcl 1931&#8217;de i\u015fgalci \u0130talya g\u00fc\u00e7leri taraf\u0131ndan idam edili\u015finin \u00fczerinden 87 y\u0131l ge\u00e7ti.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":73698,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"footnotes":""},"categories":[19],"tags":[],"coauthors":[],"class_list":["post-73691","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dunya"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.nordicturk.com\/arsiv\/20122025\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/73691","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.nordicturk.com\/arsiv\/20122025\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.nordicturk.com\/arsiv\/20122025\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nordicturk.com\/arsiv\/20122025\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nordicturk.com\/arsiv\/20122025\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=73691"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.nordicturk.com\/arsiv\/20122025\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/73691\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nordicturk.com\/arsiv\/20122025\/wp-json\/wp\/v2\/media\/73698"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.nordicturk.com\/arsiv\/20122025\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=73691"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nordicturk.com\/arsiv\/20122025\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=73691"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nordicturk.com\/arsiv\/20122025\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=73691"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nordicturk.com\/arsiv\/20122025\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=73691"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}