T\u00fcrkiye’de mart ay\u0131n\u0131n ilk haftas\u0131, deprem bilincinin olu\u015fturulmas\u0131 ve olas\u0131 felaketlere kar\u015f\u0131 haz\u0131rl\u0131kl\u0131 olunmas\u0131 amac\u0131yla \u00e7e\u015fitli etkinliklerle “Deprem Haftas\u0131” olarak an\u0131l\u0131yor.<\/p>\n
Tektonik, volkanik ve \u00e7\u00f6k\u00fcnt\u00fc olarak \u00fc\u00e7e ayr\u0131lan depremler, yer kabu\u011funda fay ad\u0131 verilen k\u0131r\u0131klarda meydana gelen hareketler sebebiyle olu\u015fuyor.<\/p>\n
D\u00fcnyada son y\u00fczy\u0131lda ya\u015fanan y\u0131k\u0131c\u0131 depremlerde y\u00fcz binlerce ki\u015fi hayat\u0131n\u0131 kaybetti veya evsiz kald\u0131.<\/p>\n
ABD Jeolojik Ara\u015ft\u0131rmalar Merkezinde yer alan bilgilere g\u00f6re, d\u00fcnya tarihinin en \u015fiddetli 10 depremi G\u00fcney Amerika ve Asya-Pasifik \u00fclkelerinde ya\u015fand\u0131.<\/p>\n
– D\u00fcnyan\u0131n en \u015fiddetli depremi 9,5 b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcnde<\/p>\n
D\u00fcnya tarihindeki en \u015fiddetli deprem, \u015eili’de 22 May\u0131s 1960’ta meydana geldi.<\/p>\n
Yakla\u015f\u0131k 1000 kilometrelik bir alanda hissedilen 9,5 b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcndeki deprem sonucunda 1655 ki\u015fi hayat\u0131n\u0131 kaybetti, 3 bin ki\u015fi yaraland\u0131, 2 milyon ki\u015fi evsiz kald\u0131.<\/p>\n
\u00dclkede 550 milyon dolarl\u0131k hasara neden olan deprem sonucu olu\u015fan tsunami, 10 bin kilometrelik alana yay\u0131larak Hawaii, Japonya ve Filipinler’e kadar ula\u015ft\u0131. Dev dalgalar sonucu Hawaii’de 61, Japonya’da 138, Filipinler’de de 32 ki\u015fi ya\u015fam\u0131n\u0131 yitirdi.<\/p>\n
En \u015fiddetli ikinci deprem olarak kay\u0131tlara ge\u00e7en Alaska depremi 28 Mart 1964’te meydana geldi.<\/p>\n
\u00dc\u00e7 dakika s\u00fcren 9,2 b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcndeki deprem, tsunamiyi tetikledi. Sars\u0131nt\u0131 ve ard\u0131ndan olu\u015fan dev dalgalar, 128 ki\u015finin hayat\u0131n\u0131 kaybetmesine sebep olurken yakla\u015f\u0131k 310 milyon dolarl\u0131k hasar olu\u015fturdu.<\/p>\n
Bu \u015fiddetteki bir depremde ya\u015fanan az say\u0131da can kayb\u0131 mucize olarak de\u011ferlendirildi.<\/p>\n
– Endonezya’daki deprem 14 \u00fclkeyi etkiledi<\/p>\n
Bug\u00fcne kadar en uzun s\u00fcren deprem Sumatra’da 26 Aral\u0131k 2004’te meydana geldi. 9,1 b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcndeki deprem, yakla\u015f\u0131k 10 dakika s\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n
Sars\u0131nt\u0131 sonucunda olu\u015fan metrelerce y\u00fckseklikteki dev dalgalar, Endonezya’n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra Asya’n\u0131n kuzeyi ve Afrika’n\u0131n do\u011fusunda 14 \u00fclkeyi etkiledi.<\/p>\n
En \u00e7ok \u00f6l\u00fcme yol a\u00e7an do\u011fal afetlerden biri olarak kabul edilen depremde yakla\u015f\u0131k 230 bin ki\u015finin hayat\u0131n\u0131 kaybetti. Deprem ve tsunami nedeniyle 1 milyon 700 bin ki\u015fi evsiz kald\u0131.<\/p>\n
Japonya’n\u0131n Tohoku b\u00f6lgesinde 11 Mart 2011’de meydana gelen deprem, \u00fclkede bug\u00fcne kadarki en \u015fiddetli deprem olarak kay\u0131tlara ge\u00e7ti.<\/p>\n
9 b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcndeki deprem okyanus taban\u0131nda 1 kilometrelik k\u0131r\u0131k olu\u015fturdu, bunun sonucunda \u00fclkenin kuzeydo\u011fu k\u0131y\u0131lar\u0131nda tsunami ya\u015fand\u0131.<\/p>\n
Deprem ve sonras\u0131nda ya\u015fanan tsunaminin neden oldu\u011fu 19 bin can kayb\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra Fuku\u015fima n\u00fckleer santralinde s\u0131z\u0131nt\u0131 meydana geldi.<\/p>\n
– 1 milyon dolar hasar olu\u015ftu<\/p>\n
Rusya’n\u0131n kuzeydo\u011fusundaki Kam\u00e7atka’da 4 Kas\u0131m 1952’de meydana gelen 9 b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcndeki deprem, Hawaii k\u0131y\u0131lar\u0131nda y\u00fcksek dalgalar\u0131n olu\u015fmas\u0131na neden oldu.<\/p>\n
Can kayb\u0131n\u0131n ya\u015fanmad\u0131\u011f\u0131 felaket sonucu 1 milyon dolarl\u0131k hasar olu\u015ftu.<\/p>\n
\u015eili’de 27 \u015eubat 2010’da meydana gelen 8,8 b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcndeki depremde 500’den fazla ki\u015fi hayat\u0131n\u0131 kaybetti, binlerce ki\u015fi yaraland\u0131.<\/p>\n
\u015eili’nin yan\u0131 s\u0131ra Peru, Ekvador, Kolombiya, Kosta Rika ve Panama gibi Latin Amerika \u00fclkeleri deprem sonras\u0131 olu\u015fan tsunamiden etkilendi.<\/p>\n
30 milyar dolarl\u0131k hasara neden olan deprem 1,8 milyon ki\u015fiyi ma\u011fdur ederken, 500 binden fazla ev tamir edilemeyecek \u015fekilde hasar g\u00f6rd\u00fc.<\/p>\n
Ekvador ve Kolombiya k\u0131y\u0131lar\u0131 yak\u0131nlar\u0131nda 31 Ocak 1906’da meydana gelen 8,8 b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcndeki depremde, yakla\u015f\u0131k 1000 ki\u015fi ya\u015fam\u0131n\u0131 yitirdi.<\/p>\n
Depremin ard\u0131ndan olu\u015fan tsunami, okyanusu ge\u00e7erek Japonya’ya kadar ula\u015ft\u0131.<\/p>\n
Alaska’n\u0131n Rat Adalar\u0131 a\u00e7\u0131klar\u0131nda 4 \u015eubat 1965’te g\u00f6r\u00fclen 8,7 b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcndeki deprem, 10 metre y\u00fcksekli\u011finde tsunamiye neden oldu.<\/p>\n
K\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7apta hasara yol a\u00e7an depremde can kayb\u0131 ya\u015fanmad\u0131.<\/p>\n
– Endonezya 3 ay arayla iki y\u0131k\u0131c\u0131 deprem ya\u015fad\u0131<\/p>\n
Endonezya’n\u0131n kuzeybat\u0131s\u0131nda bulunan Sumatra Adas\u0131’nda Aral\u0131k 2004’te ger\u00e7ekle\u015fen 9,1 b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcndeki y\u0131k\u0131c\u0131 depremin yaralar\u0131 sar\u0131l\u0131rken, b\u00f6lge yakla\u015f\u0131k 3 ay sonra bir kez daha sars\u0131ld\u0131.<\/p>\n
Sumatra’da 28 Mart 2005’te yerin 30 kilometre alt\u0131nda 8,6 b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcnde deprem kaydedildi.<\/p>\n
Afette 1400’den fazla ki\u015fi hayat\u0131n\u0131 kaybederken depremin tetikledi\u011fi tsunami nedeniyle y\u00fczlerce ki\u015fi yaraland\u0131.<\/p>\n
Tibet’te 15 A\u011fustos 1950’de ya\u015fanan 8,6 b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcndeki depremde en az 1500 ki\u015fi \u00f6ld\u00fc. \u00c7in ve Hindistan’da bir\u00e7ok \u015fehri de etkileyen deprem, heyelanlara yol a\u00e7t\u0131. Bunun sonucunda y\u00fczlerce yap\u0131 zarar g\u00f6rd\u00fc.<\/p>\n
– D\u00fcnyadaki depremlerin y\u00fczde 90’\u0131 “Pasifik Ate\u015f \u00c7emberi”nde meydana geliyor<\/p>\n
“Ate\u015f \u00e7emberi” olarak adland\u0131r\u0131lan Pasifik Deprem Ku\u015fa\u011f\u0131, d\u00fcnyadaki t\u00fcm depremlerin y\u00fczde 90’\u0131na, b\u00fcy\u00fck depremlerin ise yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 80’ine tan\u0131kl\u0131k ediyor.<\/p>\n
B\u00fcy\u00fck Okyanus Havzas\u0131’n\u0131 \u00e7evreleyen deprem ku\u015fa\u011f\u0131, “Pasifik Ate\u015f \u00c7emberi” olarak biliniyor.<\/p>\n
Aktif volkanlar\u0131n y\u00fczde 75’inin bulundu\u011fu bu ku\u015fak, B\u00fcy\u00fck Okyanus’un Asya ve Amerika k\u0131talar\u0131na kom\u015fu olan levha s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 kaps\u0131yor.<\/p>\n
Yakla\u015f\u0131k 40 bin kilometre uzunlu\u011fundaki ku\u015fak, \u015eili’den kuzeye do\u011fru G\u00fcney Amerika k\u0131y\u0131lar\u0131, Orta Amerika, Meksika, ABD’nin bat\u0131 k\u0131y\u0131lar\u0131 ve Alaska’n\u0131n g\u00fcneyinden Aleut Adalar\u0131, Japonya, Filipinler, Yeni Gine, G\u00fcney Pasifik Adalar\u0131 ve Yeni Zelanda’ya kadar uzan\u0131yor.<\/p>\n
Alp-Himalaya Deprem Ku\u015fa\u011f\u0131 ad\u0131yla bilinen ikinci b\u00fcy\u00fck deprem ku\u015fa\u011f\u0131, Endonezya’dan ba\u015flayarak Himalayalar ve Akdeniz \u00fczerinden Atlas Okyanusu’na kadar ilerliyor.<\/p>\n
T\u00fcrkiye’nin b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc de bu deprem ku\u015fa\u011f\u0131nda yer al\u0131yor.<\/p>\n
– Kuzey Amerika<\/p>\n
Kuzey Amerika’da birka\u00e7 b\u00fcy\u00fck deprem b\u00f6lgesi bulunuyor.<\/p>\n
Alaska’n\u0131n orta sahilinde, kuzeyden Anchorage ve Fairbanks’e uzanan b\u00f6lgenin yan\u0131 s\u0131ra Pasifik levhas\u0131 ile Kuzey Amerika levhas\u0131n\u0131n birbirine s\u00fcrtt\u00fc\u011f\u00fc, Britanya Kolumbiyas\u0131’ndan Baja Meksika’ya k\u0131y\u0131 \u015feridi boyunca uzanan b\u00f6lgede deprem faaliyetleri g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n
Meksika’daki aktif deprem b\u00f6lgesi Puerto Vallarta kenti yak\u0131n\u0131ndan Guatemala s\u0131n\u0131r\u0131ndaki Pasifik k\u0131y\u0131lar\u0131na kadar uzan\u0131yor.<\/p>\n
Orta Amerika’n\u0131n bat\u0131 sahillerinin \u00e7o\u011fu, Kokos ve Karayip levhalar\u0131 s\u0131n\u0131r\u0131, sismik a\u00e7\u0131dan aktif durumda bulunuyor.<\/p>\n
K\u0131tadaki di\u011fer bir faaliyet b\u00f6lgesini ise Jamaika’dan G\u00fcneydo\u011fu K\u00fcba’ya ve Haiti ile Dominik Cumhuriyeti aras\u0131nda bir yay (Karayip Levhas\u0131) olu\u015fturuyor.<\/p>\n
– G\u00fcney Amerika ve Asya<\/p>\n
G\u00fcney Amerika’daki en aktif deprem b\u00f6lgeleri k\u0131tan\u0131n Pasifik s\u0131n\u0131r\u0131 boyunca uzan\u0131yor.<\/p>\n
Di\u011fer bir deprem b\u00f6lgesi de Kolombiya ve Venezuela’n\u0131n Karayip k\u0131y\u0131lar\u0131ndan ge\u00e7iyor.<\/p>\n
Asya’daki depremler yo\u011fun olarak Endonezya tak\u0131madalar\u0131n\u0131n etraf\u0131n\u0131 saran Avustralya levhas\u0131 ve \u00fc\u00e7 k\u0131tasal levhan\u0131n aras\u0131nda uzanan Japonya’da g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n
D\u00fcnyan\u0131n b\u00fcy\u00fck deprem b\u00f6lgelerinden bir di\u011feri olan Orta Asya’da fay hareketlili\u011fi, Karadeniz’in do\u011fu k\u0131y\u0131lar\u0131ndan g\u00fcneye do\u011fru \u0130ran ve Pakistan’a, Hazar Denizi’nin g\u00fcney k\u0131y\u0131lar\u0131 boyunca uzanan bir alanda ger\u00e7ekle\u015fiyor.<\/p>\n
– Avrupa ve Afrika<\/p>\n
Kuzey Avrupa, \u0130zlanda’n\u0131n aktif volkanik faaliyet b\u00f6lgesi hari\u00e7, b\u00fcy\u00fck deprem b\u00f6lgelerinden uzakta bulunuyor.<\/p>\n
T\u00fcrkiye ve Akdeniz k\u0131y\u0131lar\u0131na do\u011fru, g\u00fcneydo\u011fuya uzanan ku\u015fakta (Alp-Himalaya ku\u015fa\u011f\u0131) deprem riski art\u0131yor.<\/p>\n
Ya\u015fl\u0131 bir k\u00fctle oldu\u011fu i\u00e7in di\u011fer k\u0131talara k\u0131yasla \u00e7ok daha az deprem b\u00f6lgesine sahip Afrika’da deprem faaliyetleri, Sahra’da, k\u0131tan\u0131n orta kesiminde kaydediliyor.<\/p>\n
Do\u011fu Akdeniz k\u0131y\u0131lar\u0131, \u00f6zellikle Arap levhas\u0131n\u0131n Avrasya ve Afrika levhalar\u0131 ile s\u0131n\u0131r olu\u015fturdu\u011fu L\u00fcbnan, en aktif b\u00f6lgeler olarak \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n
Afrika Boynuzu (Aden K\u00f6rfezi \u00e7evresi) yak\u0131n\u0131ndaki b\u00f6lge de k\u0131tadaki bir ba\u015fka aktif alan\u0131 olu\u015fturuyor.<\/p>\n
– Avustralya, Yeni Zelanda ve Antarktika<\/p>\n
Avustralya k\u0131tas\u0131nda genel olarak deprem riski d\u00fc\u015f\u00fck veya orta derecedeyken, k\u00fc\u00e7\u00fck ada kom\u015fusu Yeni Zelanda d\u00fcnyadaki aktif deprem b\u00f6lgelerinden biri \u00fcst\u00fcnde yer al\u0131yor.<\/p>\n
Di\u011fer alt\u0131 k\u0131ta ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, Antarktika sismik hareketin en az oldu\u011fu k\u0131ta konumunda bulunuyor. Bunun nedeni, k\u0131tadaki kara k\u00fctlelerinin \u00e7ok az\u0131n\u0131n, k\u0131ta levhalar\u0131 ile s\u0131n\u0131r olu\u015fturmas\u0131 veya yak\u0131n\u0131nda yer almas\u0131 olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n
G\u00fcney Amerika’daki Antarktik (G\u00fcney Kutbu) levhas\u0131n\u0131n Skotya levhas\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 Tierra del Fuego civar\u0131ndaki b\u00f6lge, bu durumun tek istisnas\u0131 durumunda bulunuyor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
D\u00fcnya tarihinin en \u015fiddetli 10 depremi G\u00fcney Amerika ve Asya-Pasifik \u00fclkelerinde ya\u015fand\u0131.<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"footnotes":""},"categories":[19],"tags":[],"coauthors":[92],"class_list":["post-89192","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-dunya"],"yoast_head":"\n