ABD merkezli yat\u0131r\u0131m bankalar\u0131 ve baz\u0131 derecelendirme kurulu\u015flar\u0131, yo\u011fun belirsizlik alt\u0131ndaki petrol fiyatlar\u0131na y\u00f6nelik y\u0131l i\u00e7inde varil ba\u015f\u0131na 45 dolar ile 380 dolar aras\u0131nda de\u011fi\u015fen tahminlerde bulunurken, sekt\u00f6r uzmanlar\u0131 fiyatlar\u0131n 100 dolardan keskin bir d\u00f6n\u00fc\u015f yapmas\u0131n\u0131n kolay olmayaca\u011f\u0131n\u0131 de\u011ferlendiriyor.<\/p>\n
JPMorgan Chase analistlerine g\u00f6re, Rusya’n\u0131n G7 yapt\u0131r\u0131mlar\u0131na yan\u0131t olarak ham petrol \u00fcretimini kesmesi halinde k\u00fcresel petrol fiyatlar\u0131 “\u00e7ok b\u00fcy\u00fck” bir s\u0131\u00e7rama yaparak varil ba\u015f\u0131na 380 dolara kadar ula\u015fabilir.<\/p>\n
Bank of America ise k\u00fcresel piyasalar\u0131n yeni geli\u015fmelere odakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaydederek, “G\u0131dadan enerjiye ve hizmet sekt\u00f6r\u00fcne kadar artan enflasyonist bask\u0131lar ve faiz oranlar\u0131ndaki h\u0131zl\u0131 art\u0131\u015flar, petrol talebinin gelecek y\u0131la kadar salg\u0131n \u00f6ncesi seviyelere ula\u015f\u0131p ula\u015famayaca\u011f\u0131 konusunda soru i\u015faretleri olu\u015fturuyor. Bu durumda fiyatlar, mevcut seviyelerin y\u00fczde 30 alt\u0131na kadar d\u00fc\u015febilir.” de\u011ferlendirmesini yapt\u0131.<\/p>\n
Di\u011fer finansal ve ara\u015ft\u0131rma kurulu\u015flar\u0131 ise Avrupa yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131n Rus petrol \u00fcretimini g\u00fcnde 9 milyon varilin alt\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcrmesi durumunda ise petrol fiyatlar\u0131n\u0131n varil ba\u015f\u0131na 150 dolara \u00e7\u0131kabilece\u011fi tahmininde bulundu.<\/p>\n
Petrol \u0130hra\u00e7 Eden \u00dclkeler \u00d6rg\u00fct\u00fc (OPEC), ge\u00e7en hafta yay\u0131nlanan ayl\u0131k petrol raporunda, Ukrayna’daki \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n y\u0131l\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131nda h\u0131z kesece\u011fini ve bu nedenle Rusya’dan Avrupa’ya fosil yak\u0131t ihracat\u0131nda \u00e7ok ciddi azalmalar beklenmedi\u011fini belirtti.<\/p>\n
AB’nin Rus ham petrol\u00fcne y\u00f6nelik k\u0131smi ithalat yasa\u011f\u0131n\u0131n 5 Aral\u0131k itibar\u0131yla ba\u015flayacak olmas\u0131yla petrol fiyatlar\u0131n\u0131n y\u0131l\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131nda yo\u011fun bir arz bask\u0131s\u0131 alt\u0131nda olaca\u011f\u0131na dikkati \u00e7eken uluslararas\u0131 kredi derecelendirme kurulu\u015fu Fitch Ratings ise bu y\u0131l i\u00e7in Brent tipi ham petrol\u00fcn varil fiyat\u0131n\u0131n 105 dolar olaca\u011f\u0131 tahmininde bulundu. Fitch Ratings, gelecek y\u0131l Brent petrol\u00fcn varil fiyat\u0131n\u0131n ise 100 dolar seviyesinde olaca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6rd\u00fc.<\/p>\n
\u00d6te yandan, S&P Global Ratings, Brent t\u00fcr\u00fc petrol fiyat\u0131n\u0131n bu y\u0131l i\u00e7in varil ba\u015f\u0131na 106 dolar ve gelecek y\u0131l i\u00e7in 90 dolar olaca\u011f\u0131n\u0131 tahmin etti.<\/p>\n
EIA’n\u0131n “Temmuz 2022 K\u0131sa D\u00f6nem Enerji G\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc Raporu”nda, bu y\u0131l i\u00e7in Brent t\u00fcr\u00fc ham petrol\u00fcn ortalama varil fiyat\u0131n\u0131n 104 dolar olaca\u011f\u0131, gelecek y\u0131l 94 dolara kadar d\u00fc\u015fece\u011fi \u00f6ng\u00f6r\u00fcld\u00fc.<\/p>\n
Citigroup ise Brent t\u00fcr\u00fc ham petrol\u00fcn bu y\u0131l sonuna kadar varil ba\u015f\u0131na 65 dolara d\u00fc\u015febilece\u011fini ve talebi felce u\u011fratmas\u0131 beklenen resesyon ger\u00e7ekle\u015firse gelecek y\u0131l sonuna kadar 45 dolara kadar gerileyebilece\u011fini kaydetti.<\/p>\n
– “Ekonomik resesyon endi\u015feleri s\u00fcrd\u00fck\u00e7e fiyatlar bask\u0131lanacak”<\/p>\n
Bir ay \u00f6ncesine kadar 120 dolar seviyelerinde seyreden Brent petrol\u00fcn varil fiyat\u0131 ge\u00e7en hafta resesyon endi\u015feleriyle y\u00fczde 7 de\u011fer kaybederek 94,5 dolara kadar geriledi.<\/p>\n
Atlantic Konseyi K\u0131demli \u00dcyesi ve Uluslararas\u0131 Vergi ve Yat\u0131r\u0131m Merkezi (ITIC) Enerji, B\u00fcy\u00fcme ve G\u00fcvenlik Program\u0131 Direkt\u00f6r\u00fc Ariel Cohen, AA muhabirine yapt\u0131\u011f\u0131 de\u011ferlendirmede, piyasalardaki yo\u011fun belirsizli\u011fin dalgalanmalar\u0131 art\u0131rd\u0131\u011f\u0131na dikkati \u00e7ekti.<\/p>\n
Ekonomik resesyon endi\u015feleri, Rusya’n\u0131n petrol ihracat\u0131ndaki kesintiler ile OPEC+ \u00fclkelerinin petrol \u00fcretimi kapasitesine y\u00f6nelik endi\u015felerin de bu belirsizlikleri k\u00f6r\u00fckleyen ana etmenler aras\u0131nda yer ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten Cohen, \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n
“Petrol fiyatlar\u0131ndaki a\u015f\u0131r\u0131 belirsizlik k\u0131sa vadede fiyat tahminlerini de belirsizli\u011fe iterek zorla\u015ft\u0131r\u0131yor ve piyasalarda dalgalanmalara sebep oluyor. Rusya-Ukrayna sava\u015f\u0131n\u0131n nereye gidece\u011fini ve ilave yapt\u0131r\u0131m ve ikincil yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n getirilmesine yol a\u00e7acak bir gerginli\u011fin \u00e7\u0131k\u0131p \u00e7\u0131kmayaca\u011f\u0131n\u0131 bilmiyoruz. Sava\u015f duracak m\u0131, Karadeniz’deki faaliyetler normale girecek mi onu da bilmiyoruz. Tah\u0131l ihracat\u0131 konusunda da endi\u015felerimiz var. Belki de Rusya diyecek ki ‘Tamam tah\u0131l istiyorsan\u0131z petrol\u00fcm\u00fcz\u00fcn Karadeniz’den ihracat\u0131na da izin verilsin.'”<\/p>\n
S&P Global Ratings’in \u00f6zellikle gelecek y\u0131l Brent petrol fiyat\u0131n\u0131n 90 dolar seviyesinde olaca\u011f\u0131na y\u00f6nelik tahmininin daha ger\u00e7ek\u00e7i oldu\u011funu ifade eden Cohen, ekonomik resesyon endi\u015feleri s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc s\u00fcrece fiyatlar\u0131n a\u015fa\u011f\u0131 y\u00f6nl\u00fc bask\u0131lanaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n
ABD Ba\u015fkan\u0131 Joe Biden’\u0131n da kat\u0131l\u0131m\u0131yla d\u00fczenlenen Cidde G\u00fcvenlik ve Kalk\u0131nma Zirvesi’nde konu\u015fan Suudi Arabistan Veliaht Prens Bin Selman, \u00fclkesinin daha \u00f6nce ilan etti\u011fi gibi petrol \u00fcretimini g\u00fcnl\u00fck 13 milyon varile \u00e7\u0131karma karar\u0131 ald\u0131\u011f\u0131n\u0131, bunun d\u0131\u015f\u0131nda ek kapasiteleri olmayaca\u011f\u0131n\u0131 belirtmi\u015fti.<\/p>\n
Cohen, OPEC grubunun piyasan\u0131n ihtiya\u00e7 duydu\u011fu \u00fcretim art\u0131\u015f\u0131n\u0131 yapmamas\u0131 durumunda, bir miktar “kay\u0131t d\u0131\u015f\u0131” ilave petrol\u00fcn her zaman mevcut olaca\u011f\u0131n\u0131 dile getirerek \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n
“Karaborsada sat\u0131\u015f yapan OPEC \u00fcyeleri her zaman olmu\u015ftur. T\u00fcm bunlara bak\u0131l\u0131nca, bu y\u0131l i\u00e7in dramatik olmayan, belki 85-90 dolar aral\u0131\u011f\u0131nda seyredecek bir d\u00fc\u015f\u00fc\u015f \u00f6ng\u00f6r\u00fcyorum ki dolar enflasyonu g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, bu k\u00fc\u00e7\u00fck bir rakam.”<\/p>\n
– Arz \u015foku sinyalleri<\/p>\n
Ara\u015ft\u0131rma ve dan\u0131\u015fmanl\u0131k \u015firketi Strategy International Ara\u015ft\u0131rmac\u0131s\u0131 Dimitrios Makousis, 2023 ve sonras\u0131nda talebin g\u00fc\u00e7lenece\u011fi y\u00f6n\u00fcndeki beklentilere i\u015faret ederek insanlar\u0131n salg\u0131n sonras\u0131 seyahat etmek istemelerinin, \u00c7in ekonomisinin yeniden a\u00e7\u0131lmas\u0131n\u0131n ve d\u00fc\u015f\u00fck petrol stoklar\u0131n\u0131n fiyatlarda 2022 ve 2023’te destekleyici fakt\u00f6rler olabilece\u011fini ifade etti.<\/p>\n
Makousis, “\u015eu an i\u00e7in Brent t\u00fcr\u00fc petrol fiyat\u0131n\u0131n varil ba\u015f\u0131na 45 dolara kadar keskin bir \u015fekilde d\u00fc\u015fmesi olas\u0131 g\u00f6r\u00fcnm\u00fcyor. Ekonomik resesyon korkular\u0131, yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131 daha tedbirli davranmaya, finansal piyasalarda sars\u0131nt\u0131lara neden olsa da \u015fu an varil ba\u015f\u0131na 100 dolar seviyesinde seyreden fiyatlar\u0131n buradan keskin bir d\u00f6n\u00fc\u015f yapabilmesi kolay de\u011fil.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
Muhtemel bir arz \u015foku ya\u015fanabilece\u011fine vurgulayan Makousis, “Libya’da elektrik kesintileri ve petrol sahalar\u0131n\u0131n bloke edilmesiyle yeniden alevlenen i\u00e7 \u00e7at\u0131\u015fmalar, Norve\u00e7’te a\u00e7\u0131k deniz petrol kuyusu i\u015f\u00e7ilerinin grevi, Ekvador’da petrol \u00fcretimini sekteye u\u011fratabilecek protestolar, yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131n g\u00f6z\u00fcn\u00fc korkutan petrol ve petrol \u00fcr\u00fcnlerine getirilen vergiler, OPEC’in azalan d\u00fc\u015f\u00fck yedek kapasitesi ve \u00fcretim art\u0131\u015f\u0131nda zorluk \u00e7ekmesi ve son olarak daralan rafineri kapasitesi bu beklentileri k\u00f6r\u00fckl\u00fcyor.” dedi.<\/p>\n
Makousis, fiyatlar\u0131n daha d\u00fc\u015f\u00fck seviyelerde mi sabitlenece\u011fi yoksa y\u00fckseli\u015f e\u011filiminde mi kalaca\u011f\u0131 konusunda belirleyici bir rol oynayacak baz\u0131 fakt\u00f6rler oldu\u011funun alt\u0131n\u0131 \u00e7izerek, Ukrayna’da devam eden sava\u015f\u0131n belirsizli\u011fi, Bat\u0131’n\u0131n Rusya \u00fczerindeki yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131n etkinli\u011fi ve Rusya’n\u0131n \u00fcretim kapasitesinin ak\u0131betinin bu fakt\u00f6rler aras\u0131nda yer ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n
Rusya ve Bat\u0131l\u0131 \u00fclkeler aras\u0131nda bir “y\u0131pratma sava\u015f\u0131” ya\u015fand\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade eden Makousis, bu g\u00fc\u00e7 m\u00fccadelesinin bu \u00fclkelerin dayan\u0131kl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve enerji piyasalar\u0131n\u0131n istikrar\u0131n\u0131 test edece\u011fini dile getirdi.<\/p>\n
Makousis, enerji d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm ve vergi politikalar\u0131n\u0131n enerji yat\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131n azalmas\u0131na neden oldu\u011funu belirterek, “Petrol \u015firketlerine y\u00f6nelik bu d\u00fc\u015fmanl\u0131k, k\u00fcresel enerji sisteminin de\u011fi\u015ftirilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6nemde \u00fcretim ve rafine kapasitesine \u00f6yle zarar verebilir ki meydana gelecek arz kayb\u0131n\u0131 derhal telafi edecek seviyelere hemen ula\u015f\u0131lamayabilir. K\u0131sa vadeli bir aksama de\u011fil, uzun vadeli bir strateji olan bu konu, enerji ge\u00e7i\u015f politikalar\u0131 tasarlan\u0131rken ciddi \u015fekilde dikkate al\u0131nmal\u0131d\u0131r.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Uluslararas\u0131 Vergi ve Yat\u0131r\u0131m Merkezi Enerji, B\u00fcy\u00fcme ve G\u00fcvenlik Program\u0131 Direkt\u00f6r\u00fc Ariel Cohen: “Bu y\u0131l i\u00e7in dramatik olmayan, belki 85-90 dolar aral\u0131\u011f\u0131nda seyredecek bir d\u00fc\u015f\u00fc\u015f \u00f6ng\u00f6r\u00fcyorum ki dolar enflasyonu g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda bu k\u00fc\u00e7\u00fck bir rakam”<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"coauthors":[92],"class_list":["post-90937","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ekonomi"],"yoast_head":"\n