{"id":93144,"date":"2022-09-21T21:02:26","date_gmt":"2022-09-21T19:02:26","guid":{"rendered":"https:\/\/tr.dkturk.com\/?p=93144"},"modified":"2022-09-21T21:02:26","modified_gmt":"2022-09-21T19:02:26","slug":"macaristan-ile-ab-arasindaki-kriz-devam-ediyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.nordicturk.com\/arsiv\/20122025\/avrupa\/macaristan-ile-ab-arasindaki-kriz-devam-ediyor\/93144\/","title":{"rendered":"Macaristan ile AB aras\u0131ndaki kriz devam ediyor"},"content":{"rendered":"<p>Avrupa Parlamentosunun (AP) Macaristan&#8217;\u0131n &#8220;art\u0131k demokratik bir \u00fclke olmad\u0131\u011f\u0131&#8221; y\u00f6n\u00fcndeki karar\u0131 ve Avrupa Birli\u011fi (AB) Komisyonunun hukukun \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc ilkesinin ihlal edildi\u011fi gerek\u00e7esiyle AB b\u00fct\u00e7esinden Macaristan&#8217;a sa\u011flanan fonlar\u0131n yakla\u015f\u0131k 7,5 milyar avroluk k\u0131sm\u0131n\u0131n ask\u0131ya al\u0131nmas\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131, AB ile Macaristan aras\u0131nda uzun s\u00fcredir devam eden gerginli\u011fi tekrar g\u00fcndeme ta\u015f\u0131d\u0131.<br \/>\nAP, 15 Eyl\u00fcl&#8217;de 433 lehte, 123 aleyhte ve 28 \u00e7ekimser oyla Macaristan&#8217;\u0131n y\u00f6netim \u015feklini &#8220;se\u00e7imli otokrasi&#8221; olarak tan\u0131mlayarak, \u00fclkenin, AB&#8217;nin de\u011ferlerini sistemli olarak tehdit etti\u011fine ve &#8220;art\u0131k demokratik olarak y\u00f6netilmedi\u011fine&#8221; karar verdi.<\/p>\n<p>\u00dclkedeki se\u00e7im sisteminin i\u015fleyi\u015finden yarg\u0131 ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131na kadar bir\u00e7ok konuda endi\u015fenin ifade edildi\u011fi kararda, &#8220;Macaristan&#8217;da durum, birka\u00e7 y\u0131ld\u0131r yeterince ele al\u0131nm\u0131yor. Bir\u00e7ok endi\u015fe devam ediyor. Bu esnada AB&#8217;nin imaj\u0131, etkinli\u011fi ve g\u00fcvenilirli\u011fini olumsuz etkileyen bir\u00e7ok yeni konu da ortaya \u00e7\u0131kt\u0131.&#8221; de\u011ferlendirmesinde bulunuldu.<\/p>\n<p>AP&#8217;den karara ili\u015fkin yap\u0131lan yaz\u0131l\u0131 a\u00e7\u0131klamada, &#8220;akademik \u00f6zg\u00fcrl\u00fck, din \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, \u00f6rg\u00fctlenme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, LGBTIQ haklar\u0131 da dahil olmak \u00fczere e\u015fit muamele hakk\u0131, az\u0131nl\u0131klar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra g\u00f6\u00e7menlerin, s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131lar\u0131n ve m\u00fcltecilerin haklar\u0131n\u0131n da sorunlu oldu\u011fu&#8221; ifade edildi.<\/p>\n<p>AB Komisyonunun b\u00fct\u00e7e ve y\u00f6netiminden sorumlu \u00fcyesi Johannes Hahn, 18 Eyl\u00fcl&#8217;de yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada, AB Komisyonunun, hukukun \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc ilkesinin ihlal edildi\u011fi gerek\u00e7esiyle AB b\u00fct\u00e7esinden Macaristan&#8217;a sa\u011flanan fonlar\u0131n yakla\u015f\u0131k 7,5 milyar avroluk k\u0131sm\u0131n\u0131n ask\u0131ya al\u0131nmas\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda bulundu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>Hahn, Komisyon&#8217;un, AB Konseyine, Macaristan&#8217;\u0131n hukukun \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc ilkesine y\u00f6nelik ihlallerine kar\u015f\u0131 \u00f6nerdi\u011fi koruma \u00f6nlemlerinin, AB&#8217;nin Uyum Politikas\u0131 kapsam\u0131nda \u00fc\u00e7 operasyonel program i\u00e7in taahh\u00fctlerinin y\u00fczde 65&#8217;inin ask\u0131ya al\u0131nmas\u0131n\u0131 i\u00e7erdi\u011fini belirtti.<\/p>\n<p>Macaristan&#8217;da yay\u0131mlanan g\u00fcnl\u00fck siyasi gazete Nepszava&#8217;n\u0131n Genel Yay\u0131n Y\u00f6netmen Yard\u0131mc\u0131s\u0131 Miklos Hargitai ve Szazadveg Vakf\u0131 Siyasi Analizler Merkezi M\u00fcd\u00fcr\u00fc Dr. Zoltan Kiszelly, AB ile Macaristan aras\u0131ndaki krizle ilgili AA muhabirine de\u011ferlendirmelerde bulundu.<\/p>\n<p>Miklos Hargitai, AB ile Macaristan aras\u0131ndaki tart\u0131\u015fman\u0131n nedeninin, h\u00fck\u00fcmetin \u00f6ne s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc gibi &#8220;Hristiyan de\u011ferlerin ve \u00fclke s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n&#8221; korunmas\u0131 de\u011fil, bilakis h\u00fck\u00fcmet seviyesindeki yolsuzluk, yarg\u0131 ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 ve bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn eksikli\u011finden dolay\u0131 AB ile Macaristan aras\u0131nda kriz oldu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>AB kaynaklar\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131n\u0131n h\u00fck\u00fcmete yak\u0131n ki\u015filere aktar\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve \u00fclkede bunu engelleyecek herhangi bir kurumun bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaydeden Hargitai, &#8220;As\u0131l sorun \u00f6ncelikle her yere yay\u0131lan yolsuzluk, hakim ve savc\u0131lar\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 ve \u00f6zg\u00fcr bas\u0131n\u0131n eksikli\u011fi.&#8221; diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p>H\u00fck\u00fcmetin kendi kamuoyuna AB ile m\u00fccadele etti\u011fi propagandas\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131, AB Komisyonuna ise anla\u015fmak i\u00e7in gerekli ad\u0131mlar\u0131 ataca\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcnde s\u00f6z verdi\u011fini belirten Hargitai, &#8220;Macar h\u00fck\u00fcmeti kendi se\u00e7menlerine, &#8216;Macarlara yine sald\u0131r\u0131yorlar&#8217;, &#8216;Macaristan&#8217;da demokrasi olmad\u0131\u011f\u0131 iddias\u0131 yalan&#8217;, &#8216;yolsuzluk yok&#8217; gibi ifadeler kullan\u0131rken, AB Komisyonuna ise demokratik eksiklikleri ve yolsuzluk risklerini gidermek i\u00e7in s\u00f6z veriyor.&#8221; dedi.<\/p>\n<p>AB b\u00fct\u00e7esinden Macaristan&#8217;a sa\u011flanan fonlar\u0131n yakla\u015f\u0131k 7,5 milyar avroluk k\u0131sm\u0131n\u0131n ask\u0131ya al\u0131nmas\u0131 konusunda gerekli reformlar\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmesi i\u00e7in AB Komisyonunun Macar h\u00fck\u00fcmetine 19 Kas\u0131m&#8217;a kadar s\u00fcre tan\u0131d\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7eken Hargitai, h\u00fck\u00fcmetin, Komisyon&#8217;u ikna etmek i\u00e7in gerekli olan yasa tasar\u0131lar\u0131n\u0131 acilen meclise sunaca\u011f\u0131n\u0131 ama bunlar\u0131n yeterli olmayaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>Macaristan&#8217;\u0131n AB&#8217;den ayr\u0131lma ihtimali ile ilgili de de\u011ferlendirmede bulunan Hargitai, &#8220;Ba\u015fbakan Viktor Orban&#8217;\u0131n K\u00f6tcse&#8217;deki konu\u015fmas\u0131na g\u00f6re 2030&#8217;a, yani Macaristan AB b\u00fct\u00e7esine net katk\u0131da bulunan \u00fclke konumuna gelinceye kadar Huxit (Macaristan&#8217;\u0131n AB&#8217;den ayr\u0131lmas\u0131) ger\u00e7ekle\u015fmeyecek. H\u00fck\u00fcmet ve Fidesz&#8217;in ekonomi y\u00f6netimi, AB&#8217;den alabildi\u011fi kadar yard\u0131m almaya \u00e7al\u0131\u015facak, daha sonra da AB&#8217;den ayr\u0131lma hakk\u0131nda karar verecek.&#8221; diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p>Szazadveg Vakf\u0131 Siyasi Analizler Merkezi M\u00fcd\u00fcr\u00fc Dr. Zoltan Kiszelly ise AB ile Macaristan aras\u0131ndaki tart\u0131\u015fman\u0131n ana nedeninin AB&#8217;nin gelece\u011fiyle alakal\u0131 oldu\u011funu, Macaristan ve Polonya h\u00fck\u00fcmetlerinin, AB&#8217;nin g\u00fc\u00e7l\u00fc ulus devletlerden m\u00fcte\u015fekkil bir birlik olarak kalmas\u0131n\u0131 istedi\u011fini ama AB Parlamentosu ve Komisyonunun ise bu entegrasyonu derinle\u015ftirerek Avrupa Birle\u015fik Devletlerini olu\u015fturmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>AB&#8217;nin Macar h\u00fck\u00fcmetine y\u00f6nelik su\u00e7lamalar\u0131n\u0131n do\u011fru olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u00f6rne\u011fin, savc\u0131l\u0131\u011f\u0131n h\u00fck\u00fcmete de\u011fil meclise ba\u011fl\u0131 oldu\u011funu belirten Kiszelly, Macarlar\u0131n genel olarak hem polise hem de hukuk sistemine g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u015fekilde g\u00fcvendi\u011fini, hakimlerin de ba\u011f\u0131ms\u0131z oldu\u011funu ve h\u00fck\u00fcmet aleyhine bir\u00e7ok defa karar verdiklerini kaydetti.<\/p>\n<p>Kiszelly, &#8220;Fidesz-KDNP h\u00fck\u00fcmeti 2010&#8217;dan beri mecliste 4 defa 3&#8217;te 2&#8217;lik \u00e7o\u011funlu\u011fu sa\u011flad\u0131. Hukuk sisteminde yap\u0131lan d\u00fczenlemeler Macaristan Anayasas\u0131&#8217;na uygun bir \u015fekilde ve Bat\u0131 Avrupa&#8217;daki \u00f6rneklere dayanarak ger\u00e7ekle\u015ftirildi.&#8221; diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p>Macar h\u00fck\u00fcmetinin AB Komisyonuyla anla\u015fmak i\u00e7in 19 Kas\u0131m&#8217;a kadar gerekli ad\u0131mlar\u0131 ataca\u011f\u0131n\u0131, bu kapsamda meclise 4 yasa tasar\u0131s\u0131 sundu\u011funu ve 17 yasa tasar\u0131s\u0131n\u0131n daha sunulmas\u0131n\u0131n beklendi\u011fini kaydeden Kiszelly, s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc:<\/p>\n<p>&#8220;En \u00f6nemli \u015fey, AB fonlar\u0131n\u0131 denetleyen bir mekanizma kurulacak. \u015eimdiden AB fonlar\u0131n\u0131n kullan\u0131m\u0131nda yolsuzluk \u015f\u00fcphesi olmas\u0131 durumunda, sivil kurulu\u015flar ve \u00f6zel ki\u015filer, polisin soru\u015fturmay\u0131 sonland\u0131rma karar\u0131na kar\u015f\u0131 mahkemeye ba\u015fvurabilecek.&#8221;<\/p>\n<p>Kiszelly, AB \u00fclkeleri aras\u0131nda bir\u00e7ok konuda ciddi fikir ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131 bulundu\u011funu, \u00f6rne\u011fin, Macaristan&#8217;\u0131n, AB&#8217;nin Rusya enerjisinden tamamen vazge\u00e7me politikas\u0131n\u0131 ve AB&#8217;de d\u0131\u015f politika, g\u00f6\u00e7 ve vergi politikas\u0131 alan\u0131nda oy birli\u011fiyle al\u0131nan kararlar\u0131n yerine nitelikli oy \u00e7o\u011funlu\u011funa ge\u00e7ilmesini desteklemedi\u011fini, buna kar\u015f\u0131l\u0131k Macaristan geni\u015fleme ve \u00c7in ile de ticari ili\u015fkileri geli\u015ftirme niyetine sahipken, Fransa ve Hollanda&#8217;n\u0131n AB&#8217;nin geni\u015flemesini desteklemedi\u011fini, AB&#8217;nin de ABD ile ticari ili\u015fkileri geli\u015ftirme niyetine sahip oldu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>Macaristan&#8217;\u0131n AB&#8217;den ayr\u0131lma ihtimali ile ilgili de de\u011ferlendirmede bulunan Kiszelly, Macar toplumunun b\u00fcy\u00fck kesiminin hatta h\u00fck\u00fcmet se\u00e7meninin bile b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011funun AB taraftar\u0131 oldu\u011funu bu y\u00fczden Macaristan&#8217;\u0131n AB&#8217;den ayr\u0131lmas\u0131n\u0131n s\u00f6z konusu olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nepszava Genel Yay\u0131n Y\u00f6netmen Yard\u0131mc\u0131s\u0131 Miklos Hargitai: &#8211; &#8220;(AB ile Macaristan aras\u0131ndaki) As\u0131l sorun \u00f6ncelikle her yere yay\u0131lan yolsuzluk, hakim ve savc\u0131lar\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 ve \u00f6zg\u00fcr bas\u0131n\u0131n eksikli\u011fi&#8221;<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":{"source_name":"","source_url":"","via_name":"","via_url":"","override_template":"0","override":[{"template":"2","single_blog_custom":"","parallax":"1","fullscreen":"1","layout":"right-sidebar","sidebar":"default-sidebar","second_sidebar":"default-sidebar","sticky_sidebar":"0","share_position":"hide","share_float_style":"share-monocrhome","show_share_counter":"1","show_view_counter":"1","show_featured":"1","show_post_meta":"1","show_post_author":"1","show_post_author_image":"1","show_post_date":"1","post_date_format":"default","post_date_format_custom":"Y\/m\/d","show_post_category":"0","show_post_reading_time":"1","post_reading_time_wpm":"300","show_zoom_button":"0","zoom_button_out_step":"2","zoom_button_in_step":"3","show_post_tag":"1","show_prev_next_post":"0","show_popup_post":"0","number_popup_post":"2","show_author_box":"0","show_post_related":"1","show_inline_post_related":"0"}],"override_image_size":"0","image_override":[{"single_post_thumbnail_size":"no-crop","single_post_gallery_size":"crop-715"}],"trending_post":"0","trending_post_position":"meta","trending_post_label":"Trending","sponsored_post":"0","sponsored_post_label":"Sponsored by","sponsored_post_name":"","sponsored_post_url":"","sponsored_post_logo_enable":"0","sponsored_post_logo":"","sponsored_post_desc":"","disable_ad":"0"},"jnews_primary_category":{"id":""},"footnotes":""},"categories":[17],"tags":[],"coauthors":[92],"class_list":["post-93144","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-avrupa"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.nordicturk.com\/arsiv\/20122025\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/93144","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.nordicturk.com\/arsiv\/20122025\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.nordicturk.com\/arsiv\/20122025\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nordicturk.com\/arsiv\/20122025\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nordicturk.com\/arsiv\/20122025\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=93144"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.nordicturk.com\/arsiv\/20122025\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/93144\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.nordicturk.com\/arsiv\/20122025\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=93144"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nordicturk.com\/arsiv\/20122025\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=93144"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nordicturk.com\/arsiv\/20122025\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=93144"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nordicturk.com\/arsiv\/20122025\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=93144"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}