Son birkaç yıl içinde Türkiye ile Hollanda arasında artan gerilim, Hollanda Parlamentosu’nun, 1915 olayları ile ilgilli Ermeni iddialarını “soykırım” olarak tanımasıyla tırmanacağa benziyor.
Hollanda Parlamentosu’nda, 1915 olaylarının tartışıldığı oturum sonrası koalisyon hükümetinde bulunan Hristiyan Birlik Partisi (CU) Milletvekili Joel Voordewind, iddiaların “Ermeni soykırımı” olarak tanınması için önerge sundu.
Parlamento’da 3’e karşı 142 oyla kabul edilen önergeye sadece Türklerin kurduğu Denk Partisi karşı oy kullandı.
1915 olayları ile ilgili Ermenilerin iddialarının tanınması dışında, 24 Nisan’da Ermenistan’ın başkenti Erivan’da yapılan anma törenlerinde Hollanda’nın bakan düzeyinde temsil edilmesi de büyük çoğunlukla kabul edildi.
Hollanda hükümetinin konuyu “Ermeni soykırım sorunu” yerine “Ermeni soykırımı” olarak tanımlaması için yapılan oylamada ise teklif 60’a karşı 85 oyla reddedildi.
Karar bağlayıcı değil
Hükümet protokolüne göre, soykırımların tanınmasında, uluslararası mahkemelerin hükümleri, Birleşmiş Milletler’in (BM) bilimsel araştırma ve bulgularındaki açık ve net olan sonuçların yönlendirici olması gerekiyor. Hollanda’da hükümet, Birleşmiş Milletler Güvenlik Kurulu’nun (BMGK) Soykırımın Önlenmesi ve Cezalandırılması Sözleşmesi’ne göre hareket ediyor. Bu nedenle kararın hükümet açısından bir bağlayıcılığı bulunmuyor.
Hollanda Dışişleri Bakanı Vekili Sigrid Kaag, oylama öncesinde komisyonda yaptığı konuşmada, “Hollanda hükümeti, Birleşmiş Milletler (BM) tarafından bağlayıcı bir karar ya da Srebrenitsa olayında olduğu gibi uluslararası mahkeme tarafından verilen bir hüküm olduğu zaman soykırımdan bahsedebilir.” ifadesini kullandı.
Seçim malzemesi
Hollanda’da Türklerin kurduğu Denk Partisinin lideri Tunahan Kuzu, Hollanda Parlamentosu’nun 1915 olayları ile ilgili Ermeni iddialarını “soykırım” olarak tanımasına ilişkin, “Yerel seçimler yaklaştığı için bunu seçim malzemesi olarak kullanacaklar.” dedi.
Kuzu, “Hollanda Parlamentosu kendi istediği bir araştırmanın neticesine göz yumarak 1915 olayları ile ilgili Ermeni iddialarını ‘soykırım’ olarak tanıdı. Hükümetin bu konuda tavrı net ve kabul etmiyor ama burada şizofrenik bir durum var. Hükümet, koalisyon partilerinden oluşuyor ve bu partilerin milletvekilleri önergeyi kabul ettiler.” ifadesini kullandı.
İki ülke toplumunun karşı karşıya getirilmesi için konunun gündeme taşındığını belirten Kuzu, “Her yıl Ermenistan’da yapılan anma töreni ve seçimler öncesi gelen bir konu ama hiçbir zaman bu kadar net olmamıştı. Yerel seçimler yaklaştığı için bunu seçim malzemesi olarak kullanacaklar. Yaklaşık dört ay önce aynı önerge reddedildiği için bunu telafi etmeleri gerekiyordu. Meclis önümüzdeki hafta tatile girmeden bir an önce bu önerge sunuldu ve kabul edildi ki bunu 21 Mart’ta yapılacak yerel seçimler için malzeme olarak kullanabilsinler.” değerlendirmesinde bulundu.
Dışişleri Bakanlığı’ndan tepki
Türkiye, Hollanda Temsilciler Meclisinin 1915 olaylarını “soykırım” olarak tanıyan karar almasını şiddetle kınadı.
Dışişleri Bakanlığından yapılan açıklamada, “Hollanda Temsilciler Meclisinin 1915 olaylarını soykırım olarak tanıyan kararlar almasını şiddetle kınıyoruz.” ifadelerine yer verildi.
