Türkiye’deki 350 bin asansörden 150 bine yakını AB’nin sağlık ve güvenlik uygunluk belgesi olan “CE İşareti”ne sahip değil.
Türkiye’de kullanılan 350 bin asansörden 150 bine yakını AB’nin sağlık ve güvenlik uygunluk belgesi olan “CE İşareti”ne sahip değil.
Mecidiyeköy’deki rezidans inşaatında asansörün zemine düşmesi sonucu 10 işçinin hayatını kaybetmesi, asansörlerin denetimini bir kez daha gündeme getirdi.
TMMOB Makine Mühendisleri Odasının nisan ayında yayımladığı “Asansörlerde Durum Raporu Uygulamalar ve Yapılması Gerekenler Raporu”ndan derlediği bilgilere göre, Türkiye’deki yaklaşık 350 bin asansörden 150 bine yakının “CE İşareti” (AB direktiflerine uygunluk) bulunmuyor. CE işareti olmayan asansörleri günde ortalama 10 milyon kişi kullanıyor.
“Yetkisiz firma sayısı yetkiliden fazla”
Asansör ve yürüyen merdiven sektörü, yılda ortalama 25-30 bin asansör ile 3 bin yürüyen merdiven kurulumunu gerçekleştiriyor. Sektör, yaklaşık 350 bin civarında asansörün işletme süreçlerinde gerçekleştirilen bakım ve onarımda kullanılan malzeme, cihaz ve ekipmanlarla birlikte yaklaşık 1 milyar dolarlık bir ekonomik büyüklüğe ulaşıyor.
Yürüyen merdivenlerin tamamına yakını ithal edilirken, kurulumu gerçekleştirilen asansörlerin yaklaşık yüzde 12’sinin parçalarının tamamı ithal, yerli marka ile kurulumu gerçekleştirilen asansörlerin yüzde 8’i ise ithal komponentlerden oluşuyor.
Raporda, sektörde faaliyet gösteren yetkili firma sayısı 663 iken, herhangi bir yetki almadan çalışan firma sayısının bin 500 civarında olduğu bilgisi dikkati çekerken, sektörde istihdam edilen makina mühendisi sayısının 800 civarında olduğunun altı çiziliyor.
Türkiye’deki asansör tesislerinin büyük bir kısmını sürtünme tahrikli asansörler oluştururken, bu tip asansörlerde asansörün aşağı ve yukarı yönde zaman zaman kontrolsüz hareketler sergilemesi sonucu kazalar meydana gelebiliyor.
Bu kaza türü, genel olarak frenlerin devre dışı kalması, balatalarının aşınması, tahrik gücünün yetersizliği ve kumanda sistemi arızalarından kaynaklanıyor.
“Asansörlerin yüzde 70’i tehlikeli”
Türkiye’de mevcut durumda yaklaşık 350 bin asansör işletmede bulunurken, 2012 yılına kadar bu asansörlerin sadece yüzde 7,5’i kontrol edilebilmişti.
Makina Mühendisi ile Elektrik Mühendisleri odalarınca ortak yapılan kontrollerde asansörlerin yüzde 70’inin tehlikeli olduğu sonucuna ulaşıldı.
“Bu kurallar hayat kurtarıyor”
Raporda uzmanlar, asansör kullanımındaki tehlikeleri minimum hale getirmek için de vatandaşlara bir takım uyarılarda bulunuyor. Buna göre, asansörün dolu olması halinde kabine girmeye çalışmayıp, asansörün bulunulan kata tekrar gelmesi beklemek gerekiyor.
Uzmanların asansör kullanımı konusundaki diğer bazı uyarılar da şöyle:
“Otomatik kapılı asansörlerde, kapısı kapanmakta olan asansörün kapısı açılmaya çalışılmamalı. Asansör ve kat seviyesi olası farklılıklarına karşı dikkatli olunmalı.
Çocuklar ve evcil hayvanlar kontrol altında tutulmalı, 12 yaşından küçükler asansöre yalnız binmemelidir.
Kapıdan uzak durulmalı ve kapıda sıkışma olasılığı bulunan giysi ve eşyalara dikkat edilmelidir.
Kuyu boşluğuna kağıt ve benzeri yanıcı maddelerin atılması önlenmeli, buradan başlayacak bir yangının kısa sürede kabini etkileyebileceği göz önünde bulundurulmalıdır.
Kabin içine konan yüklerin dengeli yüklenmesine dikkat edilmeli, kabin hareket halinde iken bu yüklerin kaymaması için önlem alınmalı.”
