BM, İsveçli BM Genel Sekreteri Dag Hammarskjöld’ün öldüğü 1961 yılındaki uçak kazası hakkında yeni bir soruşturma açılması için Genel Kurula tasarı sundu.
BM, İsveçli BM Genel Sekreteri Dag Hammarskjöld’ün öldüğü 1961 yılındaki uçak kazası hakkında yeni bir soruşturma açılması için Genel Kurula tasarı sundu.
BBC’den aktarılan habere göre, 56 ülkenin oyuyla Genel Kurula sunulan ve geçmesi beklenen tasarıda, “tüm üye devletleri olay hakkında ellerinde bulunan tüm kayıtları yayınlama” ve “Dag Hammarskjöld ve beraberindekilerin ölümüyle ilgili olarak olaydan 55 yıl sonra hala gizli statüde olan belgeler üzerindeki sınırlamaları kaldırma veya soruşturmacılar tarafından incelenebilir hale getirme” çağrısı yapıldı.
Kongo’da barış için çabalarken öldü
İsveçli diplomat Hammarskjöld’ün da içinde olduğu bir heyet, 1961 yılında, Kongo’nun maden zengini Katanga eyaletinde merkezi otoriteye savaş açan Moise Tshombe ile ateşkes görüşmeleri yapmak üzere harekete geçmişti.
Tshombe ile görüşmek üzere oluşturulan heyeti Zambiya’ya götürmekte olan ve BM Genel Sekreteri Dag Hammarskjöld’ün da içinde bulunduğu yolcu uçağı, 18 Eylül 1961’de o tarihte ismi Rodezya Federasyonu olan bugünkü Zambiya’nın Ndola şehrine inmeden önce ormana düşmüş; Hammarskjöld ve diğerleri hayatını kaybetmişti.
Kazanın pilot hatası nedeniyle meydana geldiği belirtilse de BM’nin soruşturmasında, kazanın sebebiyle ilgili kesin bir sonuca varılamamış; sabotaj ve saldırı ihtimali olasılıklar arasında sayılmıştı.
“Enkaz yerinde silahlı beyaz adamlar”
BM, olayla ilgili ortaya çıkan yeni iddiaları gündemine almış ve bunları değerlendirmek üzere 2015 yılında İngiliz sendikacı David Lea başkanlığında 3 kişilik bağımsız bir uzman heyet oluşturmuştu.
O dönemde İngiliz sömürgesi olan Kuzey Rodezya’da maden sahası işleten bir tanığın ifadesine başvurmuş ve bu kişinin kazadan hemen sonra silahlı-kamuflajlı bir grup beyaz adamın ciplerle olay yerine doğru ilerlediği konusundaki tanıklıklığını kayda geçirmişti.
David Lea başkanlığındaki heyet çalışmaları sonucunda hazırladığı raporda, “Avrupalı siyaset ve iş çevrelerinden bir çıkar grubu, ateşkes görüşmesini engellemek için genel sekreterin uçağını geri çevirmek istiyordu” görüşüne yer vermişti.
Tasarının karara bağlanması halinde 1961 yılında Zambiya’da gerçekleşen kazayla ilgili özel bir soruşturma savcısı atanacak.
Ekonomist, yazar ve diplomat olan BM’nin ikinci genel sekreteri Hammarskjöld’e ölümünden sonra Nobel Barış Ödülü verilmişti.
